All in Opinie

De republiek van 1776 was nooit bedoeld als vehikel voor één man – Dirk Diels

De republiek van 1776 was nooit bedoeld als vehikel voor één man of één beweging. Ze was een waarschuwing tegen elke vorm van geconcentreerde macht — of die nu van een koning, meerderheid of charismatische leider komt. Op deze 250ste verjaardag is de vraag niet of de stichters feilloos waren. Ze waren het niet. De cruciale vraag is of wij nog geloven in het ingenieuze wantrouwen dat zij in de instituties van de republiek inbouwden. Dat wantrouwen is geen zwakte. Integendeel. Het is de conditio sine qua non van de liberale democratie.

Wanneer een gemeenteraad ophoudt gemeenteraad te zijn – Eva Vanhoorne

Een democratie houdt niet op wanneer een meerderheid iets wegstemt. Ze begint opnieuw waar mensen zich organiseren, elkaar vinden en het politieke terug in handen nemen. Misschien ligt precies daar de toekomst van onze lokale democratie. Niet in gemeenteraadsleden die automatisch de logica van hun partij volgen, maar in burgers en organisaties die verkozen mandatarissen opnieuw dwingen hun eigen politieke oordeel te gebruiken. Zodat de gemeenteraad opnieuw een gemeenteraad wordt.

Het tij keert zich tegen Rusland – Sergei Guriev

Wanneer Poetin volhoudt dat Oekraïne op de rand van de nederlaag staat, probeert hij waarschijnlijk het publiek te manipuleren, maar hij zou het ook, in ieder geval gedeeltelijk, kunnen geloven. Dit is de klassieke valkuil van autocraten. Wanneer de macht gecentraliseerd is en afwijkende meningen worden onderdrukt, groeit de kloof tussen de perceptie van de dictator van de werkelijkheid en de situatie ter plaatse. Dit leidt tot onvoorspelbare en vaak rampzalige beslissingen – zoals het voortzetten van een oorlog die je niet kunt winnen en je niet kunt veroorloven.

De mythe van de wereldwijde chaos – Zaki Laïdi

De chaotische diplomatie tussen de regering van president Donald Trump en Iran levert nog meer bewijs dat de wereldpolitiek onbegrijpelijk is geworden. Maar als je een stapje terug doet, zie je dat alle grote conflicten van vandaag de dag deel uitmaken van één geheel, en dat er ondanks de schijnbare entropie een krachtige logica van aanpassing en veerkracht aan het werk is. De vier grootste brandhaarden van dit moment vloeien voort uit historische processen die ze grotendeels voorspelbaar maakten.

Met Taliban-moordenaars doe je geen zaken - Dirk Verhofstadt

Maxime Prévot en Anneleen Van Bossuyt kunnen best nog eens deze Bijbelpassage lezen: “Behandel anderen steeds zoals je zou willen dat ze jullie behandelen”. Want terwijl ons land toestaat dat hier vijf mannen komen onderhandelen over deportaties van Afghanen naar hun land van herkomst – waarmee ze de facto het Taliban-regime legitimeren – stuurt onze FOD Buitenlandse Zaken een formeel negatief reisadvies voor Afghanistan. Met Taliban-moordenaars doe je geen zaken. Wie dat toch doet, werkt mee met een middeleeuws terreurregime.

Het terugdraaien van de Brexit is de beste hoop voor progressieven – Anatole Kaletsky

Progressieve en internationalistische kiezers in het Verenigd Koninkrijk zijn momenteel verdeeld over Labour, de Groenen en de Liberaal-Democraten. Aangezien 83% van de Labour-kiezers, 84% van de Liberaal-Democraten en 82% van de Groenen aangeeft de Brexit ongedaan te willen maken, is Europa het enige plausibele thema dat een meerderheid van de Britse kiezers zou kunnen aanzetten tot ‘tactisch stemmen’: door in elk kiesdistrict de pro-Europese kandidaat te steunen die de beste kans maakt om de Tories en Reform te verslaan.

Een paard van Troje of een Fata Morgana? – Enno Nuy

Een cordon sanitaire is een stuk gereedschap dat politieke partijen kunnen hanteren om ongewenste coalities te vermijden. In andere situaties is zo’n cordon een bij voorbaat mislukte poging om onwelgevallig gedachtegoed buiten de deur te houden. Niet doen dus. Ik zou zeggen, laat die discussie maar plaatsvinden. Zo’n burgerinitiatief als de Save Europe Act is de lakmoesproef voor de vraag of we onszelf nog een beschaving mogen noemen.

God is niet weg in Amerika, maar Amerika laat zich niet bekeren – Alain Vannieuwenburg

Een kleine maar zeer invloedrijke christelijke beweging, de New Apostolic Reformation (NAR), staat achter Trumps politieke succes. Ze hielp hem winnen in 2016 en 2024, was blijkbaar ook betrokken bij de bestorming van het Capitool en schreef mee aan Project 2025. Figuren als JD Vance en Pete Hegseth zijn schatplichtig aan haar ideeën. Deze beweging is gevaarlijker dan ze lijkt, ze raakt het leven van gewone mensen ook als die er nog nooit van gehoord hebben.

De onschendbaarheid van de woning is een fundamenteel grondrecht – Eva Vanhoorne

De onschendbaarheid van de woning behoort tot de oudste en meest fundamentele waarborgen van de democratische rechtsstaat. Net omdat een woning de plaats is waar mensen zich veilig en beschermd moeten kunnen voelen, heeft men altijd erkend dat de overheid daar slechts onder zeer strikte voorwaarden mag binnendringen. Dit debat gaat over meer gaat dan migratie alleen. Het gaat over de vraag hoever een overheid mag gaan in de privésfeer van mensen. Het gaat over de grenzen van staatsmacht.

De liberale uitdaging van de eenentwintigste eeuw – Ivan Vandermeersch

De liberale uitdaging van de eenentwintigste eeuw bestaat er niet in om te kiezen tussen paternalisme en laissez-faire. Zij bestaat erin een samenleving te bouwen waarin mensen voldoende vrijheid krijgen om hun eigen leven vorm te geven, en voldoende vorming, kansen en verantwoordelijkheid om dat ook daadwerkelijk te kunnen doen. Vrijheid, verantwoordelijkheid en gelijkwaardigheid vormen daarbij geen tegenstellingen. Zij versterken elkaar.

Nieuwe rentestijgingen leiden vooral tot recessie en sociale ellende – Paul De Grauwe

Met de rentestijging beoogt de ECB het volgende: banken zullen de rente op hypotheken en andere bankkredieten verhogen. Dat doet de vraag naar dergelijke kredieten dalen. Dus er zal minder gebouwd worden, minder geïnvesteerd worden en de consumptie gefinancierd door kredieten zal dalen. Kortom, de totale vraag naar goederen en diensten zal afnemen. Als economen begrijpen we allemaal dat als de vraag daalt, de prijzen dat ook zullen doen (bij gelijk aanbod). Zo hoopt de ECB het inflatiespook te temmen.

Modi manipuleert de Indiase democratie - Jayati Ghosh

De Indiase burgers zijn getuige van een opmerkelijke omkering van de democratie: een regering die haar kiezers kiest in plaats van andersom. Terwijl de onvrede onder de bevolking in het hele land toeneemt, heeft de regerende Bharatiya Janata Party (BJP) van premier Narendra Modi haar greep op de macht versterkt door het verkiezingsproces zelf te manipuleren. Het resultaat is een schrijnende herinnering aan wat er kan gebeuren wanneer instellingen die de democratische integriteit moeten waarborgen, deze juist ondermijnen.

Leren regeren in een versnipperde wereld – Dennis J. Snower

Naarmate nationale belangen uiteenlopen, wordt economische afhankelijkheid steeds vaker ingezet als dwangmiddel, wat leidt tot rivaliserende strategische blokken. En dat op een moment dat mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering, migratie en AI zich sneller intensiveren dan bestaande instellingen kunnen bijbenen. Hoewel het verleidelijk kan zijn om vast te houden aan een vergane orde of ons neer te leggen bij permanente geopolitieke rivaliteit, is er behoefte een nieuw model van internationale samenwerking dat is gebaseerd op coalitiebestuur.

Romeinse Spelen in de voortuin van het Witte Huis – Dirk Verhofstadt

Ik hoor Trump en zijn MAGA-aanhangers zeggen dat kooivechten een volksvermaak zijn, maar besef dat het om een bloedige vechtsport gaat die dit historische jubileum reduceert tot een mediaspektakel waarin bloed, agressie, sensatie en commercie belangrijker zijn dan gecultiveerdheid, fatsoen en staatsmanschap. Wat die herdenking zou moeten zijn, is de viering van een democratisch experiment dat 250 jaar geleden begon en dat, ondanks alle vele laagtes, uitmondde tot een baken van vrijheid toen het in Europa de verkeerde kant opging.

De levende spoken van gewelddadig radicalisme - Ian Buruma

Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden in de voormalige Asmogendheden de meest militante studentenbewegingen als een manier om de medeplichtigheid van voorgaande generaties te verwerken. Maar terwijl de Rote Armee Fraktion en andere anti-fascistische groeperingen werden achtervolgd door herinneringen aan misdaden uit het verleden, zijn de jongeren van vandaag die grotendeels vergeten en vindt een groeiend aantal mensen extreemrechtse politiek cool, aldus Ian Buruma.

Theo Francken heeft het liever over activisten dan over waarom mensen protesteren – Eva Vanhoorne

Vrijwel elke belangrijke maatschappelijke vooruitgang kwam er via protest. Vrouwenstemrecht, arbeidsrechten, burgerrechten en milieuwetgeving kwamen er niet omdat machthebbers spontaan besloten het juiste te doen, maar omdat mensen zich organiseerden, protesteerden en bestaande verhoudingen uitdaagden. Ook zij werden in hun tijd vaak weggezet als radicalen, onruststokers of gevaarlijke activisten. De vraag moet niet zijn wie er achter elk protest zit, maar waarom zoveel mensen vandaag redenen zien om te protesteren.

Verlinden ziet het zelfbeschikkingsrecht van de zwangere vrouw als bijzaak – Heleen Debruyne

“Volgens minister Verlinden (CD&V) zijn zwangere vrouwen geen competente volwassenen. Verlinden heeft een wetsvoorstel klaar, waarin ze de termijn van 12 naar 14 weken optrekt. En de wachttijd wil ze terugschroeven naar twee dagen. Te nemen of te laten. De minister wil hierover immers geen ‘tapijtenmarkt’ – ik leen even haar eigenaardige oriëntalistische metafoor – organiseren. Ironisch genoeg leest het voorstel alsof de minister zelf naar zo’n markt trok, en is teruggekomen met precies hetzelfde tapijt dat we al hadden.” – Heleen Debruyne

Rechtsextremisme aan de kaak stellen of doodzwijgen? – Enno Nuy

Het is van het grootste belang dat het publiek tijdig en volledig op de hoogte gebracht wordt van belangrijke ontwikkelingen die mogelijkerwijze een bedreiging vormen voor de democratische rechtsorde. Die informatie is juist nu van essentieel belang om als kritische burger een positie in te nemen tegenover zulke ontwikkelingen. Daarover zwijgen omdat zulke ontwikkelingen mogelijkerwijs zouden kunnen profiteren van journalistieke aandacht is een levensgevaarlijke strategie.

De schrik van Europa voor de concurrentiekracht - Daniel Gros

De roep om Europese leiders om de binnenlandse industrie te beschermen tegen de "oneerlijk" gesubsidieerde Chinese concurrentie wordt de laatste tijd steeds luider. Maar hoewel tarieven tijdelijk verlichting kunnen bieden aan een paar sectoren, kunnen ze Europa's technologische leiderschap, industriële dynamiek of exportconcurrentievermogen niet herstellen. De uitdaging voor Europa is vandaag de dag niet om zich te beschermen tegen Chinese export, maar om ondanks deze export concurrerend te blijven.

Democratie is meer dan de volkswil – Eva Vanhoorne

Een democratische rechtsstaat is gebouwd op het inzicht dat ook meerderheden grenzen nodig hebben. Daarom bestaan grondwetten. Daarom bestaan grondrechten. Daarom bestaan onafhankelijke rechtbanken. Niet om de democratie tegen te werken, maar om burgers te beschermen tegen machtsmisbruik, minderheden te beschermen tegen de grillen van de meerderheid en ervoor te zorgen dat ook verkozen meerderheden zich aan bepaalde spelregels houden.