All tagged NAVO
Het eiland Kharg verleidt de VS tot een koers met gevolgen die anderen wellicht niet willen dragen. Het Amerikaanse leger kan het eiland veroveren, maar het kan anderen niet dwingen om te delen in de gevolgen die daaruit voortvloeien. De oude boodschap was duidelijk: draag meer bij, of de veiligheidsgarantie verzwakt. De nieuwe boodschap is net zo duidelijk: zonder overeenstemming over de missie verzwakt de steun van de bondgenoten.
Al zo’n tiental keer heeft Donald Trump beweerd dat zijn aanval op Iran buitgewoon succesvol verloopt, dat de tegenstander vernietigd is en dat Iran wil praten, maar dat hij dat weigert. De realiteit is evenwel dat de regering Trump van geen hout pijlen meer weet te maken, en dat Iran nog steeds over heel wat vuurkracht beschikt. Ook een regimewissel – wat ik de Iraanse bevolking ten zeerste toewens – zit er voorlopig niet aan te komen nu een nieuwe theocratische tiran aan de macht is.
Geen vrije rechtspraak meer, pers die aan banden wordt gelegd, oppositie die monddood wordt gemaakt. Gents burgemeester Mathias De Clercq, tevens voorzitter van het Europese stedennetwerk Eurocities, stelde in Istanbul vast dat het Turkije van Erdogan steeds meer afglijdt naar een autocratie. Hij leidde er een delegatie Europese burgemeesters die de gevangenschap van hun collega burgemeester van Istanbul, Ekrem İmamoğlu, aanklaagde.
De gevangenneming van de voormalige burgemeester van Istanbul Ekrem İmamoğlu gaat niet over één politicus. Het dient als waarschuwing. Men doet zich voor als een democratie, terwijl Erdoğan rechtbanken gebruikt om tegenstanders uit te schakelen. Terwijl kiezers in Turkije vechten om hun kandidaten te kunnen kiezen zonder inmenging van rechtbanken, moeten buitenlandse leiders druk uitoefenen op Turkije om vrije en eerlijke verkiezingen toe te staan.
Vandaag zal ik spreken over een breuk in de wereldorde, het einde van een aangename fictie en het begin van een harde realiteit, waarin geopolitiek, waarin de grote, dominante macht, geen grenzen of beperkingen kent. Aan de andere kant wil ik u vertellen dat de andere landen, met name middelgrote mogendheden zoals Canada, niet machteloos zijn. Zij hebben de capaciteit om een nieuwe orde te creëren die onze waarden omvat, zoals respect voor mensenrechten, duurzame ontwikkeling, solidariteit, soevereiniteit en territoriale integriteit.
Het tijdperk waarin de VS-allianties en internationale instellingen versterkten, opkwamen voor democratie en mensenrechten, en bereid waren offers te brengen voor de rechtsstaat en het machtsevenwicht in de wereld, is voorbij. In plaats daarvan is er een wereld ontstaan waarin de acties van de VS meer worden bepaald door wat direct ten goede komt aan de Amerikaanse economie, individuele Amerikaanse bedrijven en de veiligheid van het thuisland.
Met de expliciet nationalistische en nativistische richting, breekt de VS radicaal met de multilaterale aanpak die sinds 1945 de Amerikaanse politiek heeft geleid. De minachting voor liberale waarden neemt alle illusies over de huidige staat van de trans-Atlantische alliantie weg en maakt duidelijk dat Trump alleen aan de zijde van Europa zal staan als het zijn MAGA-ideologie (Make America Great Again) volledig omarmt – of liever gezegd, de Europese variant ervan: Make Europe White Again.
Rusland probeert al tien jaar Europa en Amerika te verdelen, de NAVO te ondermijnen en de trans-Atlantische alliantie te verzwakken. Dit vredesplan, indien aangenomen, zal dat doel bereiken. Er bestaat een lange traditie van grootmachten in Europa die deals sluiten over de hoofden van kleinere landen heen, wat tot verschrikkelijk lijden heeft geleid. Het Molotov-Ribbentroppact bracht ons de Tweede Wereldoorlog. De overeenkomst van Jalta gaf ons de Koude Oorlog. Het Witkoff-Dmitrievpact, als het standhoudt, past perfect in die traditie.
Na zestien dagen en 1.600 kilometer fietsen bereikte David Van Turnhout de grens van Polen met Kaliningrad. Het is bijna niet te geloven, maar die bestaat uit niet veel meer dan een stopbord en schapendraad. Eigenlijk gaat het om een spergebied dat de Polen willen vol leggen met landmijnen. De echte grens licht dus een beetje verder, maar toch is het hallucinant dat de vrije wereld van een dictatuur gescheiden is door een eenvoudige draad.
Ons internationaal gewicht is compleet in rook opgegaan. En dat strookt niet met de geschiedenis van sterke en gedegen Belgische diplomaten met een uitgebreid internationaal netwerk. Premier De Wever mag af en toe eens met een bevriende Europese leider bellen of krijgt achteraf, na de feiten, een briefing. Dat België hiermee een historische traditie heeft verkwanseld, is ronduit beschamend.
