Meer teksten — Liberales

Liberales is een onafhankelijke denktank binnen de Liberale Beweging, een collectief van kritisch liberaal geïnspireerde individuen die zich tot doel stellen in dialoog te gaan en kennis, inzicht en informatie te verwerven en te verspreiden in een streven naar een meer liberale samenleving.

Teksten

Banda - Marjolijn van Pagee

May 3

May 3 Banda - Marjolijn van Pagee

Marjolijn Van Pagee schreef een bevlogen boek over een wreedaard die namens een roofzuchtige onderneming dood en verderf zaaide ter meerdere eer en glorie van een witte koloniserende natie die tot de dag van vandaag niet bereid en niet in staat is om achterom te kijken en in alle oprechtheid te zien en erkennen dat ze nam wat niet van haar was en de oorspronkelijke eigenaren niet alleen beroofde en knechtte maar ook serieuze pogingen ondernam hen in naam van hun christelijke god voorgoed uit te roeien. Recensie door Enno Nuy.

Kaputt – Curzio Malaparte

May 2

May 2 Kaputt – Curzio Malaparte

Malaparte vocht aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog, werd lid van de fascistische partij, uitte kritiek op de partij en kreeg gevangenisstraf, was journalist aan het front tijdens de Tweede Wereldoorlog, en schreef opmerkelijke romans. Eerst sympathiseerde hij met Mussolini maar werd al snel zijn grootste criticus. In feite was Malaparte een anarchist en vrijdenker die niet wou plooien naar de richtlijnen van een leider of partij. Zijn roman Kaputt is intrigerend en controversieel. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Trumps tragedie van fouten - Joseph E. Stiglitz

May 1

May 1 Trumps tragedie van fouten - Joseph E. Stiglitz

Geen enkele beslissing is belangrijker dan het voeren van oorlog tegen een ander land. Toch hebben de Verenigde Staten precies dat gedaan, zonder ook maar een blik te werpen op hun eigen systeem van checks and balances en weloverwogen beraadslagingen. Net als de koningen van weleer, blijft de leugenachtige, impulsieve president van Amerika, Donald Trump, ongecontroleerd door het parlement en omringd door vleiers die hem alleen vertellen wat hij wil horen. Het rampzalige resultaat is nu duidelijk: Amerika is opnieuw verwikkeld in een oorlog in het Midden-Oosten.

De ontdekking van de vrouw – Alicja Gescinska

Apr 30

Apr 30 De ontdekking van de vrouw – Alicja Gescinska

Het geniale aan dit J’accuse is dat Gescinska doorheen haar diatribe Simone de Beauvoir zelf aan het woord laat. Die woorden of zinnen staan in cursief, zodat de lezer goed aanvoelt hoezeer De tweede sekse, na bijna 80 jaar, nog niets van zijn actualiteit en urgentie verloren heeft. “Meer dan een kwart van de nieuwe eeuw is verstreken en de positie van de vrouw is nog altijd deplorabel! De beide seksen hebben de wereld nooit op voet van gelijkheid gedeeld. De vrouw is altijd de slaaf geweest van de man,” aldus Gescinska en de Beauvoir, elk op hun manier. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De verborgen knelpunten die de wereldeconomie bedreigen – Diane Coyle

Apr 29

Apr 29 De verborgen knelpunten die de wereldeconomie bedreigen – Diane Coyle

Overheden moeten veel meer doen om de zwakke punten van hun economieën te identificeren en deze kwetsbaarheden direct aan te pakken. Veel essentiële grondstoffen worden geproduceerd in sterk geconcentreerde markten, vaak in slechts een handvol landen. En aangezien zelfs eenvoudige of goedkope componenten verderop in de toeleveringsketen onmisbaar kunnen zijn, kan een ogenschijnlijk kleine verstoring snel escaleren tot een grote leveringscrisis die door de hele wereldeconomie nagalmt.

De regering subsidieert de schaarste die ze wil bestrijden – Lode Cossaer

Apr 28

Apr 28 De regering subsidieert de schaarste die ze wil bestrijden – Lode Cossaer

De federale regering trekt 80 miljoen euro uit om hogere energieprijzen te compenseren. Dit wordt verkocht als steun “voor de werkenden”, terwijl dat de lading niet dekt. Het gaat in werkelijkheid om steun voor wie fossiele brandstoffen gebruikt, betaald met algemene middelen. Wie weinig rijdt, met het openbaar vervoer gaat, dicht bij het werk woont of al inspanningen deed om minder afhankelijk te zijn van fossiele energie, betaalt dus mee voor wie dat niet deed.

Erfgoed van Europa – Elizabeth Drayson

Apr 27

Apr 27 Erfgoed van Europa – Elizabeth Drayson

Erfgoed van Europa is een boek dat gelezen moet worden. De boodschap — dat de islamitische en Europese beschaving diep in elkaar geworteld zijn en dat het publieke debat daarover gevaarlijk simplistisch is — is urgenter dan ooit. In een klimaat waarin historisch nationalisme en cultureel chauvinisme terrein winnen, biedt Drayson een noodzakelijke correctie. Het boek is het meest overtuigend als cultuurhistorisch essay en politiek pleidooi, maar wetenschappelijk schiet het tekort. Recensie door Siebo M. H. Janssen.

Deemoed – Szczepan Twardoch

Apr 26

Apr 26 Deemoed – Szczepan Twardoch

Szczepan Twardoch is een razend interessante schrijver. Deemoed is een prachtig, adembenemend boek dat je kunt lezen als een historische maar ook als een avonturenroman. Twardoch heeft wonderlijke en gedenkwaardige karakters geïntroduceerd die met elkaar een fascinerend tableau vivant bieden. Vergelijkbaar met Radetzkymars van Joseph Roth of Leven en lot van Vasili Grossman of De strijd om sergeant Grisja van Arnold Zweig. Recensie door Enno Nuy.

Extreem geweld en zingeving – Johan Braeckman

Apr 25

Apr 25 Extreem geweld en zingeving – Johan Braeckman

De klemtoon van Holocaustoverlevende Viktor Frankls op zingeving spreekt me aan. Ze situeert zich in de humanistische en existentialistische filosofische traditie. Er bestaat niet zoiets als dé zin van hét leven, maar dat betekent niet dat het onmogelijk is om een zinvol leven te leiden. Dit inzicht klinkt eenvoudig, maar de praktische omzetting ervan is voor velen bijzonder moeilijk. Dat heeft soms dramatische gevolgen, van zelfdoding tot schietpartijen.

Wie is er bang voor sekseverschillen? – Griet Vandermassen

Apr 24

Apr 24 Wie is er bang voor sekseverschillen? – Griet Vandermassen

Het boek van Griet Vandermassen levert een intellectueel prikkelende bijdrage aan een eeuwenoude kwestie die vandaag ontaard is een verhit debat, waar ideologie de plaats ingenomen heeft van de vroegere religieuze moraal. Zij combineert haar eigen blik met wetenschappelijke ambitie, en polemische scherpte met humor en empathie voor beide seksen. De lezer hoeft het niet altijd met haar eens te zijn, maar wordt uitgenodigd om eigen meningen kritisch te bevragen. In deze gepolariseerde tijden is dat een verademing. Recensie door Paul Verhaeghe.

Rebellie - Joseph Roth

Apr 23

Apr 23 Rebellie - Joseph Roth

Joseph Roth had een grondige afkeer van het nationalisme dat Europa in zijn greep had en onderkende al vroeg de gevaren van het fascisme en van de opkomende nazi-beweging. In zijn boek Rebellie, beschrijft hij het lot van Andreas Pul die tijdens de Eerste Wereldoorlog een been kwijtraakte. Hij is trots op zijn regering tot hij bij een benaal voorval in de gevangenis belandt en hij de almacht van het extreemrechtse machtssysteem ervaart. In 1933 ontvluchtte Joseph Roth nazi-Duitsland waar zijn boeken verboden werden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een Engelsman in Frankrijk – Cor Hermans

Apr 22

Apr 22 Een Engelsman in Frankrijk – Cor Hermans

Het individualisme stond bij John Stuart Mill centraal. Daarmee kan zijn gedachtegoed niet worden gekaapt door ideologieën die het individu ondergeschikt maakten (en maken) aan een collectief, een gemeenschap, een volk, een ras, een natie, een geloof, een traditie, een absolute vrije markt. Daarmee staat hij niet alleen lijnrecht tegen conservatieven en nationalisten, maar ook tegenover socialisten en libertariërs. Mill was een liberaal in de echte zin van het woord. Recensie door Dirk Verhofstadt.

We hebben nood aan een echte interne markt – Paul De Grauwe

Apr 21

Apr 21 We hebben nood aan een echte interne markt – Paul De Grauwe

De interne markt is nog verre van eengemaakt. Er zijn allerhande obstakels die het moeilijk maken voor bedrijven van het ene land om goederen en diensten aan te bieden in het andere land. Europese start-ups kunnen daarom moeilijk groeien, zoals ze dat wel kunnen in de VS en China. Hetzelfde geldt voor de kapitaalmarkten in de EU. Die zijn ook niet eengemaakt, en dat belemmert ook de groeimogelijkheden van start-ups. Een echte interne markt en een eengemaakte kapitaalmarkt maken schaalvergroting voor de Europese bedrijven mogelijk.

De contra-contrarevolutie in Hongarije - István Rév

Apr 20

Apr 20 De contra-contrarevolutie in Hongarije - István Rév

De juiste vraag is niet waarom autocratieën ontstaan, maar juist het tegenovergestelde: waarom proberen mensen, ondanks alle obstakels, tegenslagen en mislukkingen, steeds weer liberale democratieën op te bouwen, te behouden en te herstellen? Het Hongaarse voorbeeld lijkt eens te meer aan te tonen dat grote groepen mensen autoritair bestuur na verloop van tijd verstikkend vinden. Ze vinden het ondraaglijk om niet als individuen, maar als leden van vijandige rivaliserende groepen te worden behandeld.

Kanttekeningen bij Hitler – Sebastián Haffner

Apr 19

Apr 19 Kanttekeningen bij Hitler – Sebastián Haffner

Haffner is glashelder en gaat recht op zijn doel af. Zijn analyses snijden hout, je denkt onmiddellijk: verdomd, hij heeft gelijk, zo steekt het in elkaar. Hij psychologiseert nergens en als iets zwart is noemt hij het zwart, is iets blauw dan noemt hij het blauw. Dit is ook wat ik mij van de eerste lezing herinner en het was geen opgave dit boek nog eens te leven, alleen al omdat tussen 1980 en nu mijn Holocaust- en Hitler-bibliotheek enorm is gegroeid. Recensie door Enno Nuy.

Thalassa – Fik Meijer

Apr 18

Apr 18 Thalassa – Fik Meijer

Voor mij is een onderscheid tussen afzonderlijke zeeën nauwelijks relevant want ze zijn alle even ondoorgrondelijk als ongenaakbaar, even intimiderend als fascinerend, even gewelddadig als beangstigend. Een groot deel van mijn bibliotheek gaat over de zee, haar bewoners en hen die haar trachten te doorgronden of te beheersen. En toen ik dit Thalassa van classicus en historicus Fik Meijer zag, kon ik het onmogelijk laten liggen. Hij doet in dit boek verslag van een afscheidsreis rond de Middellandse Zee. Recensie door Enno Nuy.

Trump als steentje in de schoen van Europees extreemrechts – Dirk Verhofstadt

Apr 17

Apr 17 Trump als steentje in de schoen van Europees extreemrechts – Dirk Verhofstadt

Tom Van Grieken en zijn Europese extreemrechtse acolieten gedragen zich als apostelen van de Amerikaanse president die zichzelf de Messias waant. De houding van Trump, maar ook die van Orbán, is een steentje in de schoenen van extreemrechtse politici. Alle democraten moeten blijven wijzen op de innige band van extreemrechts met autoritaire leiders en ideeën, tot het steentje uitgroeit tot een forse molensteen die om hun nekken hangt en ze electoraal van de kaart veegt.

Na Orbán staat Hongarije een nog zwaardere strijd te wachten – Maciej Kisilowski

Apr 16

Apr 16 Na Orbán staat Hongarije een nog zwaardere strijd te wachten – Maciej Kisilowski

De huidige teleurstelling in Orbán biedt een zeldzame kans. Binnenlandse en internationale experts kunnen de nieuwe regering helpen om concrete verbeteringen te realiseren, zoals beter onderwijs, betrouwbaardere gezondheidszorg en een minder corrupte overheid. Maar liberaal-progressieven moeten niet verwachten dat deze verbeteringen voor zichzelf spreken. Ze moeten juist duidelijk worden verdedigd als het resultaat van een open samenleving – een samenleving die niet alleen effectief bestuur levert, maar ook bijdraagt aan waardigheid en sociale samenhang.

Austerlitz – W.G. Sebald

Apr 15

Apr 15 Austerlitz – W.G. Sebald

Sebald is een intellectueel, getuige zijn boeken waarin steevast en altijd de Holocaust op een of andere manier een rol in speelt, maar ze zijn stuk voor stuk fascinerend en de verbeelding tartend. Hij heeft, zo lijkt mij, altijd een problematische verhouding tot zijn vaderland en zijn landgenoten gekend. Hij schaamde zich voor de geschiedenis van Duitsland en meende dat met name zijn kunstbroeders in de literatuur zich te weinig lieten horen. Of dat laatste helemaal terecht is vind ik lastig te beoordelen. Recensie door Enno Nuy.

Waarom Viktor Orbán verloor - László Bruszt

Apr 14

Apr 14 Waarom Viktor Orbán verloor - László Bruszt

Orbáns nederlaag, net als de nederlaag van de Poolse PiS drie jaar geleden, betekent niet het einde van het illiberalisme. De structurele omstandigheden die de opkomst ervan voedden – economische onzekerheid, maatschappelijke fragmentatie en politiek wantrouwen – blijven in veel democratieën bestaan. Maar Orbáns val ondermijnt wél het gevoel van onvermijdelijkheid dat de wereldwijde verschuiving weg van de liberale democratie omringde.