All in Boeken
Dit boek De weg naar onvrijheid is een heldere en krachtige geschiedschrijving van de moderne tijd vanaf de beide wereldoorlogen. (Alleen China komt in dit boek niet aan bod). De misdadigheid van de Russen spat van iedere pagina af. Wie zich een beeld wil vormen van de geopolitieke ontwikkelingen vanaf het midden van de twintigste eeuw, kan niet om dit boek heen. Recensie door Enno Nuy.
De 20ste eeuw, die zo hoopvol begon met de wereldtentoonstelling in Parijs, ontspoorde in een van de meest gruwelijke van de menselijke geschiedenis. Daarvoor staan Ieper, Neurenberg, Guernica, Kolyma, Auschwitz, Dresden, Hirosjima, Tjernobyl en Sarajevo symbool. Wie de oorzaken hiertoe beter wil begrijpen kan niet voorbij aan de Eerste Wereldoorlog. Over het ontstaan van de nieuwe tijd schreef de Canadese historicus Modris Eksteins het indrukwekkende boek Lenteriten. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Eichmann was volgens Arendt slechts een waardeloze bureaucraat, iemand die op zoek was naar kansen om zijn carrière vooruit te helpen, geen vragen stelde en deed wat hem gevraagd werd. Hij is de prototypische nazi: onverschillige bureaucraten die gewoon orders opvolgden. Dit wordt geïllustreerd door het feit dat Eichmann eerst geschokt was door wat hij op het terrein zag – de uitroeiing van mensen – maar na een paar weken eraan gewend raakte en gewoon verderging met zijn leven. Recensie door Xander Niks.
In dit boek wordt duidelijk hoe onze (Europese) democratieën het product zijn van sociale revoluties en in die zin enorm verschillen van de – door velen verafgoodde – democratie van de VS. In de VS begonnen de stichtende immigranten als gelijken, daarom vormt gelijkheid voor iedereen een van de bouwstenen van de Grondwet. In Europa moesten de meeste democratieën zich ontdoen van aristocratische wetten en gewoonten. Recensie door Xander Niks.
Alexis de Tocqueville’s scherpe inzichten en analyses over thema’s als de democratie, gelijkheid, vrijheid en centralisatie, zijn verbazingwekkend. In zowel Democracy in America als Het Ancien Régime en de Franse Revolutie stelt hij dat de strijd voor gelijkheid leidt tot een situatie waarin de vrijheid uiteindelijk bezwijkt en een gecentraliseerd gezag ontstaat. Als ware liberaal streed hij voor persoonlijke vrijheid en waarschuwde hij voor de potentiële valkuilen van de democratie. Recensie door Xander Niks.
Ooit gehoord van Hersch Lauterpacht of Rafael Lemkin? Ik niet, maar na lezing van Galicische wetten, het razend spannende boek van mensenrechtenadvocaat Philippe Sands, blijven de namen van deze twee juristen voor eeuwig en een dag in mijn geheugen gebrand. Lauterpacht muntte na de nederlaag van de nazi’s het begrip ‘misdaad tegen de menselijkheid’, terwijl Lemkin de term ‘genocide’ lanceerde, twee nieuwe inzichten die voor een revolutie in de internationale rechtspraak hebben gezorgd. Recensie door Leo de Haes.
Smeulers heeft een razend interessant boek geschreven waarin ze in vogelvlucht door onze contemporaine geschiedenis zwerft. Ze verschaft inzicht in wat mensen drijft wanneer ze massief en massaal geweld aanvaardbaar vinden. Inderdaad, angstaanjagend normaal. Het is niet zo dat genocideplegers een apart soort mens vertegenwoordigen. Het zijn mensen zoals u en ik met hier en daar bijzondere eigenschappen of een meer of minder afwijkende persoonlijke geschiedenis. Recensie door Enno Nuy.
Er bestaan existentiële tegenstellingen en vijandigheden tussen volkeren en tussen staten. Elke theorie die dit fundamentele feit probeert te negeren, zal voor altijd een loze gedachte blijven. Maar Kants theorie over de eeuwige vrede moet natuurlijk in de eerste plaats gelezen worden als een historisch document, diepgeworteld in de context van de Franse Revolutie en de transformatie van de feodale naar de burgerlijke samenleving in Europa. Een interessant klein werkje. Recensie door Xander Niks.
Dit boek, gepubliceerd in 1949, beschrijft duidelijk het Sovjetcommunisme (dat in Orwells tijd door veel intellectuelen werd geprezen) en voorspelt de nabije toekomst. Hoewel het Orwells interpretatie van het leninisme/stalinisme is, vind ik die redelijk accuraat en betrouwbaar; het is evenzeer van toepassing op fascisme, nazisme, islamisme en eigenlijk elk politiek systeem dat de acties en gedachten (d.w.z. het persoonlijke leven) van de hele bevolking probeert te beheersen. Recensie door Xander Niks.
In de geschiedschrijving is het te weinig bekend, maar voor de Grote Oorlog waren er al twee Balkanoorlogen die in 1912 en 1913 zorgden voor internationale spanningen tussen de toenmalige grootmachten en hun bondgenoten. Servië werd steeds machtiger en zelfbewuster en verleende steun aan al wie de Dubbelmonarchie bestreed. Natuurlijk speelden er ook andere belangen, maar de moordaanslag door Princip had een enorme impact en werd aangegrepen om oude rekeningen te vereffenen. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Op minder dan 150 kleine bladzijden slaagt Oerednik erin de essentie van de 20ste eeuw weer te geven. Een eeuw van wereldoorlogen, van Holocaust en nazisme, van communisme en kapitalisme. Waarbij hij tegelijk inzoomt op schijnbaar banale gebeurtenissen als de betekenis van kauwgum, het nut van geperforeerd toiletpapier, het belang van wegwerpluiers, de reden waarom Stalin zich keerde tegen het Esperanto, en uitlegt waarom het Duitse leger speciaal gasmaskers ontwikkelde voor honden. Recensie door Dirk Verhofstadt.
In dit werk zie je Condorcet fulmineren tegen de gruwelijke slavernij door Europeanen, tegen de systematische onderdrukking van vrouwen en hun tweederangspositie in de maatschappij, tegen de onwetendheid van de massa en het machismo van de elite (dat helaas nog steeds bestaat). Hij heeft de publicatie van zijn werk nooit kunnen meemaken – hij stierf eenzaam in een koude cel, om onbekende redenen. Lees het, het is de moeite meer dan waard! Recensie door Xander Niks.
Montesquieu is het meest bekend om zijn machtsverdeling binnen een staat. Om de (onvermijdelijke?) val van een republiek of monarchie in despotisme tegen te gaan, moeten we de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht van een staat opsplitsen. Het parlement moet de wetten maken, de regering of de koning moet de wetten uitvoeren en een onafhankelijke rechterlijke macht moet individuele zaken beoordelen. Dit is essentieel voor een rechtsstaat. Recensie door Xander Niks.
De 18de eeuw was waarschijnlijk de meest revolutionaire. Koning en kerk hadden de macht nog steeds in handen maar de eerste haarden van verzet tegen het absolutisme werden zichtbaar en zouden een bijzondere invloed hebben op de maatschappelijke gebeurtenissen enkele decennia later zoals de Franse Revolutie en de Amerikaanse Onafhankelijkheidstrijd. De kerken, hierin gesteund door de vorsten, behielden nog steeds hun greep op de moraal en het gedrag van de mensen maar toen kwam van het atheïsme. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Wie De vrolijke misantroop leest, kan niet voorbij de vele personen wiens hoofd hij, spreekwoordelijk, liever zou zien eindigen in de mand onderaan een guillotine. Hij haalt uit naar de huidige autoritairen en despoten, de postmodernisten en nihilisten, de religieuzen en conservatieven, de wokisten en linkse nuttige idioten, de illiberalen en carnisten.. Op het eerste zicht zit er geen lijn in dit dagboek, maar toch krijg je al lezend een goed beeld van de bijzonder consequente filosoof die Floris van den Berg is. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Zeven jaar geleden overleed Etienne Vermeersch. Om hem vandaag te herdenken publiceren we opnieuw deze recensie over De ogen van de panda, dat algemeen beschouwd wordt als zijn belangrijkste werk. Toen hij geboren werd in 1934 waren er 2 miljard mensen, inmiddels zijn we met meer dan 8 miljard, waarvan er minstens één miljard in de diepste ellende leven. Dit boek moet gelezen worden door iedereen die het goed meent met onze planeet en haar (toekomstige) bewoners. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Ruis verwijst naar verschillen in voorspellingen of beslissingen, genomen door verschillende mensen of zelfs herhaaldelijk door dezelfde persoon. Zoals variaties in verzekeringspremies afhankelijk van de verzekeraar die dezelfde zaak analyseert, verschillen in de ernst van straffen voor hetzelfde misdrijf, het aannemen van personeel, beslissingen over immigratie of kinderopvang, diagnoses van ziekten, beoordelingen van schoolwerkstukken door docenten, enzovoort. Recensie door Marcel Santos.
Filosoferen leidt nu tot bepaalde uitkomsten, zoals atheïsme, veganisme, de morele superioriteit van mensenrechten en de morele noodzaak om klimaatmaatregelen te nemen. Dat zal niet iedereen leuk vinden. Filosofie gaat niet over leuk of aardig, maar om het lef om de conclusie van een zorgvuldige argumentatie te accepteren. Ik hoop dat dit boek helpt met het bereiken van het morele kantelpunt op het vlak van milieu- en dierenethiek. Recensie door Floris van den Berg
Margarete Buber-Neumann schreef een indrukwekkend verslag over haar verblijf in de goelag en het concentratiekamp. De achteloosheid van de volstrekt paranoïde stalinisten is verbijsterend en evenzo pervers en misdadig. Maar het lijkt mij toch dat de wreedheid van de nazi’s ongeëvenaard was. Gelukkig heeft zij deze waanzin overleefd en kon ze getuigen van de misdaden door de gestaalde kaders van Stalin en door de nazi’s van Hitler. Recensie door Enno Nuy.
Mises is, zoals bekend, een fervent verdediger van individuele vrijheid, maar samenwerking tussen mensen is nodig. Voor hem wordt het leven in de samenleving gekenmerkt door samenwerking en arbeidsverdeling, hoewel de staat zich niet in het privéleven mag mengen, behalve in zeer uitzonderlijke gevallen, om de vrijheid te waarborgen en degenen in toom te houden die de continuïteit van het leven in de samenleving bedreigen. Recensie door Marcel Santos.
