Wat liberalisme wél zou moeten zijn – Ilja Leonard Pfeijffer

De liberale wereldorde die in dit tijdsgewricht aan het wankelen is gebracht, is de orde van garantie op individuele vrijheid die geboden wordt door respect voor de wetten en de instituties van de democratische rechtsstaat, terwijl de vrije markt floreert als nimmer tevoren. Dit zou andersom moeten zijn. Wat liberalisme zou moeten zijn, is een hoeder van de vrijheid van allen in plaats van de belangenbehartiger van het grootkapitaal.

Gutenberg en de sharia

De geest van Europa vat je het beste met de fiets. Daarom reed journalist David Van Turnhout deze zomer op twee wielen en spierkracht van Schengen in Luxemburg naar de Pools-Russische grens. Op weg naar het einde van de democratie ontmoette hij mensen met verschillende meningen, de ene al wat extremer dan de andere. Hij fietste ook over oude grenzen die doen beseffen dat onze vrijheid niet altijd vanzelfsprekend was.

Jongeren uit Boetsja getuigen over de oorlog: “Het is een deel van ons leven”

David Van Turnhout reisde in zestien dagen naar het einde van de democratie: de grens met Kaliningrad. Onderweg ontmoette hij mensen met verschillende meningen, de ene al wat extremer dan de andere. Hij fietste ook over oude grenzen die doen beseffen dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. In Schengen ontmoette hij een groep jongeren uit het door oorlog geteisterde Boetsja.

Trump is niet onze bondgenoot en zal dat ook nooit worden – Guy Verhofstadt ea.

De huidige EU-leiders lijden onder een gebrek aan langetermijnvisie, leiderschap, eenheid en institutionele capaciteit. Voorlopig lijkt een onwaarschijnlijke alliantie van Trump-sympathisanten en nostalgische atlantici de Europese Raad en de Commissie te domineren. De tot nu toe overheersende lijn bestaat erin Trump te vleien en te paaien, in de hoop de schade te beperken, terwijl we daarmee juist onze politieke, strategische en zelfs economische afhankelijkheid van Washington vergroten.

De tijd, de waarheid & de geschiedenis – Piet de Rooy

Je moet maar durven, een boek schrijven over hoe onze wereld in elkaar zit. Ik zou niet weten waar te beginnen, maar ik begin met alle vertrouwen aan dit boek over de tijd, de waarheid en de geschiedenis, tevens de titel van een schilderij van Francisco Goya. Doordat licht en donker elkaar afwisselen ontstond de notie van tijd en hoe moeten we met elkaar samenleven als we niet in grote lijnen hetzelfde denken over wat waar is. Recensie door Enno Nuy.

Democratie vraagt om religie – Hartmut Rosa

Rosa preekt het liefst voor eigen parochie! Zijn analyse is juist, maar met zijn antwoord slaat hij de plank volledig mis. De monotheïstische godsdiensten beloven de hemel als een hiernamaals, leef zoals u wil maar toon bijtijds berouw en het walhalla zal uw deel zijn. Het zijn heilsleren die de mensen voor de gek houden. Net zoals het communisme dat dan tenminste nog de hemel op aarde beloofde: de ‘dictatuur van het proletariaat’. Dat is ook nooit wat geworden. Recensie door Enno Nuy.

De resten van een mens - Detlev van Heest

Van Heest is vaardig met de pen en weet als geen ander op een droogkomische wijze zijn avonturen te schetsen. Het is een soort dagboek waarin hij even meedogenloos is over zichzelf als over anderen. Ik vraag me wel af wat hem gaande en op de been houdt. Er is niets dat hem echt interesseert, niemand van wie hij echt houdt, niets dat hem kan boeien. Hij kan wel aardig zijn voor anderen maar ook dat lijkt nooit uit overtuiging. Recensie door Enno Nuy.

AI, brenger van geluk of een Trojaans paard? – Enno Nuy

AI is niet te stoppen, de geest is uit de fles en die krijg je nooit meer terug op zijn plaats. Waar de EU zich ten minste nog enigszins richt op regulering, laten de Amerikanen iedere voorzichtigheid volledig varen. We moeten ons geen illusies maken over wie deze strijd gaat winnen. Tijd in ieder geval om toch nog eens even stil te blijven staan bij het ontstaan van Artificial Intelligence.

Het leven is elders – Milan Kundera

Kundera is iemand die zijn ogen heel goed de kost geeft, hij is zeer opmerkzaam en hij kan prachtig formuleren. Deze roman verscheen voor het eerst in 1969. En werd pas in 2000 voor het eerst in het Nederlands vertaald. Het leven is elders is een citaat van Arthur Rimbaud uit zijn werk Une Saison en Enfer. Het echte leven vinden we niet in de waarneembare werkelijkheid. Recensie door Enno Nuy.

Het tariefbeleid van Trump is gebaseerd op een leugenachtig verhaal – Paul De Grauwe

Het tariefbeleid van Trump is gebaseerd op een leugenachtig verhaal. De VS worden door haast alle landen in de wereld uitgebuit, geroofd en genaaid (zegt Trump). Door allerlei handelsbelemmeringen hebben die landen de Amerikaanse industrie onderuitgehaald en het land opgezadeld met torenhoge handelsbalanstekorten. Zo een verhaal doet het goed bij de aanhang. Externe vijanden verantwoordelijk stellen voor het eigen falen: het is een eeuwenoude truc.

Snel, het leven – Sylvie Schenk

Ik las dit boek van Sylvie Schenk in één ruk uit, goed geschreven, heel herkenbaar en je blijft er maar op kauwen. Ja, ook dit is oorlogsliteratuur. Was het niet Helmut Kohl die ooit eens zei dat hij leefde onder de Gnaden des Spätgeburts? Die genade hield in dat hij zichzelf niet hoefde te verontschuldigen en dat niemand hem ervan kon beschuldigen fout te zijn geweest. Recensie door Enno Nuy.

De weemoed van de reiziger – Jan Brokken

Van Dvorak, wiens muziek ik tot de dag van vandaag weet te waarderen, wist ik niet dat hij helemaal idolaat was van locomotieven en stoomtreinen. Brokken schrijft: “Zijn bloed had slechts een kleine visuele aanmoediging nodig om sneller door zijn aderen te stromen.” Dvorak had wel al zijn symfonieën in willen leveren als hij de stoomlocomotief had mogen uitvinden. Recensie door Enno Nuy.

Oroppa – Safae El Khannousi

Safae el Khannoussi is een nog jonge vrouw met een inktzwart wereldbeeld. Maar zij is ook een heel goed schrijfster en ik wilde per se dit boek tot de laatste pagina uitlezen. Eigenlijk zou iedere Afrikaan die overweegt naar Europa te emigreren dit boek moeten lezen. Dat zou leiden tot het meest effectieve asielbeleid ooit, want wie hierna nog een droom wenst te koesteren is ziende blind. Recensie door Enno Nuy.

Een ongemakkelijke plek – Jonathan Littell en Antoine d’Agata

In dit boek onderzoekt Jonathan Littell samen met fotograaf Antoine d’Agata het Oekraïne van Babi Jaar, waarover Anatoli Koeznetsov zo’n waanzinnig boek schreef, maar natuurlijk kom je dan onmiddellijk in een confrontatie met het huidige Oekraïne dat zucht en steunt onder de gesel van Poetin, een van de gevaarlijkste gekken die momenteel het wereldtoneel beheersen. Recensie door Enno Nuy.

Liefde in het Derde Rijk – Martin Michael Driessen

Liefde in het Derde Rijk vertelt het verhaal van drie ogenschijnlijk willekeurig gekozen jonge mensen: Klara uit Gladbeck en Georg en Lore uit Breisach in Zuid-Duitsland, tussen de Vogezen en het Schwarzwald. Halverwege het boek komen de levens van Klara en Lore bij elkaar. Doorheen het boek lijken drie schikgodinnen aan alle touwtjes te trekken en de levens van onze drie hoofdpersonen te bepalen. Recensie door Enno Nuy.

Dankwoord Prijs Vrijzinnig Humanisme 2025 – Dirk Verhofstadt

Onze vrijzinnig humanistische idealen staan zwaar onder druk. Maar geloof mij, de strijd voor meer vrijheid, gelijkheid en broederschap zal dit overwinnen. Voor zover we samenwerken, over de grenzen van onze politiek-ideologische visies heen, met als doel om de mens én een leefbare wereld weer centraal te stellen. Le temps des cerises komt er uiteindelijk weer aan.

Het oude paradigma heeft gefaald – Paul De Grauwe

De overheid moet dringend de macht van de grote bedrijven breken. In de VS is het waarschijnlijk al te laat. In Europa nog niet en moet de concurrentiewetgeving aangescherpt worden. Die moet het mogelijk maken de bijna-monopolies in kleinere eenheden te kappen. En de financiële sector moet aan banden gelegd worden. Die is veel te groot geworden en bedreigt de toekomst van een vrij economisch systeem.