De bibliotheek van Alexandrië - Jean-Pierre Luminet

‘Boeken verbranden staat gelijk met het verbranden van zijn voorouders, zijn vader en moeder, zijn ziel en de gehele mensheid daarbij’, schrijft Luminet, en doorheen het verhaal geeft hij aan hoezeer de religieuze leiders angst hebben voor kennis en een diepe afkeer voor al wat vreemd is. Zo beschrijft hij het lot van de filosofe, wiskundige en astronome Hypatia (de laatste beheerder van de bibliotheek), die vermoord werd op aanstoken van de dogmatische Cyrillus, de aartsbisschop van Alexandrië. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Liberalisme en naturisme - Floris Van Den Berg

Het heeft er alle schijn van dat de taboes op publiek naakt zoals die er nu nog zijn, de erfenis zijn van een door religie beknotte samenleving. Veel andere taboes en verboden zijn langzaam en één voor één bevochten op de religieuze achterlijkheid en dwingelandij: het recht op crematie, abortus, euthanasie, softdrugs (in Nederland), vrije toegang tot anticonceptie, homohuwelijk en seksuele voorlichting op scholen. Maar er bestaat nog een hardnekkige illiberale visie en inconsistentie over naaktheid.

Afrika is de sleutel tot duurzame wereldwijde groei - Hippolyte Fofack

Met zijn snelgroeiende bevolking, grote en nog onbenutte consumentenmarkten, industrialisatiepotentieel, immense rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen en streven naar regionale economische integratie op grote schaal, heeft Afrika de toekomst van de wereldwijde groei in handen. Terwijl meer geavanceerde economieën structurele problemen ondervinden, is Afrika het grootste resterende reservoir van transformatief groeipotentieel. Maar dan hebben ze de steun nodig van effectief beleid.

Het algoritme van de onvrijheid – Jean-Jacques De Gucht

Sociale media zijn niet zomaar neutrale platformen. Ze versterken emoties, verontwaardiging en conflict. In zekere zin doen ze denken aan wat nieuwe massamedia in de twintigste eeuw deden: mensen voortdurend onderdompelen in één bepaald wereldbeeld tot dat wereldbeeld vanzelfsprekend begint aan te voelen. En als we niet oppassen, ondergraven we precies datgene wat ons het meest dierbaar zou moeten zijn: vrijheid. Vrijheid is ook leven in een samenleving waar nuance mogelijk blijft.

Groot-Brittannië is geen lichtend voorbeeld van de juiste politieke instellingen – Paul De Grauwe

Er was een tijd dat de Britse democratie het toonbeeld was van redelijkheid en stabiliteit. Velen (ik ook) geloofden toen dat dit te maken had met het kiesstelsel, dat ervoor zorgde dat na (haast) elke verkiezing een duidelijke winnaar uit de bus kwam die alleen kon regeren. Geen coalitieregeringen dus die voor elke belangrijke beslissing moeilijke en complexe compromissen moesten sluiten. Groot-Brittannië was het lichtende voorbeeld van de juiste politieke instellingen? Niet dus.

Blijf in leven. Berlijn 1939-1945 – Ian Buruma

Buruma reconstrueert knap de trieste geschiedenis van de Duitse hoofdstad gedurende het Derde Rijk. In 37 korte hoofdstukken belicht hij evenzovele aspecten van het leven gedurende de jaren dat de nazi’s het Duitse volk in hun macht hielden. Het is meer dan tachtig jaar geleden dat deze tragedie zich voltrok, maar helaas behoudt dit soort boeken steevast hun urgentie. En telkens weer herinneren we ons Primo Levi die schreef: “Het is gebeurd, dus het kan weer gebeuren”. Recensie door Enno Nuy.

O Vermiljoenen Spleet - Bart Van Loo

De beste erotische werken verschenen in Frankrijk. Rabelais, de Sade, Stendhal, Flaubert, Baudelaire, Apollinaire, Nin, Millet en tal van anderen hebben het erotische genre in de literatuur tot ongekende hoogtes gebracht. Over seks, erotiek en literatuur schreef Bart Van Loo een even intrigerend als opwindend boek onder de verleidende titel O Vermiljoenen Spleet! Van het blad spatten niet alleen de vele opgeilende verwijzingen naar de paringsdrift, maar ook zijn enorme belezenheid en kennis van de menselijke anatomie. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Hoe Rusland vrienden en wereldwijde invloed verloor – Nina L. Khrushcheva

Poetin geloofde dat een invasie van Oekraïne de status van Rusland als grootmacht zou herstellen, de invloed van het Westen zou ondermijnen en de overgang naar een multipolaire wereldorde zou versnellen. In werkelijkheid heeft de oorlog juist de geloofwaardigheid van het Kremlin als bondgenoot ernstig beschadigd. Rusland beschikt nog steeds over kernwapens, een permanente zetel in de Veiligheidsraad van de VN en enorme energievoorraden, maar de oorlog in Oekraïne heeft het land grondig verzwakt.

Een nieuwe wereld - Erik De Bom (red.)

Een nieuwe wereld onder redactie van Erik Bom is bijzonder interessant omdat het ons inzicht heeft op de veranderende tijdsgeest op een ogenblik dat godsdiensten nog steeds een prominente rol speelden in het maatschappelijk leven. Samen met Italië vormden de Nederlanden in de 16de eeuw een broedplaats voor vernieuwende ideeën die later een grote invloed zouden hebben op de Verlichting en de moderniteit. Het biedt portretten van moedige mensen zoals Erasmus, Grotius en Spinoza. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Trump: “Ik ben een buitengewoon briljante persoon.” – Dirk Verhofstadt

I am an extraordinarily brilliant person,” zo verklaarde Donald Trump op 22 april op zijn sociaal-mediaplatform Truth Social. Enkele weken later, in de nacht van 12 op 13 mei, stuurde hij niet minder dan vijftig bizarre berichten de wereld in, die lijken op het gedrag van een achtjarig kind op Facebook. Zo toonde hij AI-beelden van een Amerikaans oorlogsschip dat een Iraans vliegtuig en een Amerikaanse drone die Iraanse snelboten zou vernietigd hebben met de teksten ‘Lasers: Bing, Bing, GONE!!!’ en ‘BYE BYE, FAST BOATS'.

Een zoektocht naar menselijkheid (Deel II) – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Deze zoektocht naar menselijkheid neemt je als lezer mee van de bijendans over de neanderthaler, Don Quichot, Spinoza, de Holocaust tot het concept bullshit jobs. Verhofstadt is de betrokken intellectueel die vragen stelt vanuit oprechte verwondering en soms expliciete stellingname. Braeckman is de filosoof en wetenschapper die systematisch nuanceert, verdiept en af en toe provoceert. Dat contrast tussen de twee gesprekspartners is de motor van het boek. Recensie door Peter Laroy.

Europa tussen uitputting en autonomie – Ivan Vandermeersch

Terwijl de Verenigde Staten en Rusland steeds meer geconfronteerd worden met de limieten van machtspolitiek, interne polarisatie en geopolitieke uitputting, zou Europa opnieuw de ruimte kunnen vinden om zichzelf als wereldspeler te herdefiniëren. Niet als imperiale macht of als imitatie van andere grootmachten, maar als een democratische beschavingsruimte die economische kracht, strategische autonomie en rechtsstaat met elkaar verzoent. Misschien dwingt dit Europa om geopolitiek volwassen te worden.

De kracht van onafhankelijke journalistiek - Amy Brouillette

Zoals de ervaring van Hongarije aantoont, zijn omvangrijke propagandasystemen noch ondoordringbaar, noch onfeilbaar. Aan het einde van zijn ambtstermijn controleerde de regering van Orbán, samen met haar bondgenoten, ongeveer 80% van het medialandschap van het land, inclusief particuliere en publieke televisie en radio, nationale en regionale kranten en digitale media, evenals een groot netwerk van influencers en online-trollen. Toch was zelfs dat enorme apparaat niet genoeg om de verkiezingen te winnen.

Revolutionaire ideeën - Jonathan Israel

Revolutionaire ideeën is een ongemeen rijk boek – Israel behandelt onder meer nog de roep om de emancipatie van de zwarten en van de vrouwen,  de vernieuwingen in het onderwijs en de wetenschap, de strijd tussen atheïsten en gelovigen, de talloze volksopstanden (vaak aangevoerd door vrouwen), de emancipatie van de Joden, de verspreiding van de universele egalitaristische ideeën via oorlogen in Europa, etc. Voor wie een scherp beeld van de Franse Revolutie wil krijgen is dit echt een must read. Recensie door Leo De Haes.

De Rechten van de Mens - Thomas Paine

De twist tussen Burke en Paine was veel meer dan een persoonlijk conflict, het was een botsing tussen twee wereldbeelden, conservatisme versus progressisme, die schokgolven veroorzaakte over de hele wereld. Heel wat lezers waren geschokt door Rights of Man en de Britse politieke klasse was bijzonder verontrust, want het boek spoorde aan tot een grote sociale omwenteling. Er kwam dan ook kritiek van de aristocraten, grootgrondbezitters, slavendrijvers, geestelijken en de Britse koning en zijn regering. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman. Een zoektocht naar menselijkheid – Deel II

In dit tweede deel bespreekt Dirk Verhofstadt met Johan Braeckman de oorsprong van taal, de oorzaken van geweld, de maakbaarheid van de mens, het al dan niet bestaan van een vrije wil, en de vraag naar de zin en betekenis van het leven. De boekvoorstelling vindt plaats op donderdag 21 mei 2026 om 20 uur (deuren open om 19u30) in zaal Liberas, Kramersplein 23 te 9000 Gent. De inkom is gratis, maar inschrijven is wel verplicht op verhofstadt.dirk@telenet.be.

Amor Mundi – Peter Venmans

Peter Venmans overloopt het geheel van menselijke emoties, houdingen en gedragingen die al dan niet leiden tot ‘liefde voor de wereld’. Zijn rode draad is een uitspraak van de Joodse filosofe Hannah Arendt waarin ze pleit voor amor mundi: ‘Pas laat, eigenlijk alleen in de laatste jaren, begon ik van de wereld te houden… en uit dankbaarheid wil ik mijn boek de titel Amor Mundi geven,’ schreef ze na de Tweede Wereldoorlog. Dat leek toen lange tijd steeds meer het geval te zijn. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Bosnië-Herzegovina en de Europese Unie – Siebo M. H. Janssen

Sinds de erkenning van de kandidaatstatus in 2022 heeft de Unie een duidelijk signaal afgegeven: Bosnië-Herzegovina behoort tot de Europese familie, mits het de noodzakelijke hervormingen doorvoert. Dit essay analyseert de huidige stand van de toetredingsonderhandelingen, de structurele en politieke obstakels en de middellange en langetermijnperspectieven van het land op de weg naar de EU.

Twee scenario’s voor de toekomst, een optimistisch en een pessimistisch – Paul De Grauwe

Zelden is de wereldeconomie en het welzijn van miljarden mensen zo afhankelijk geweest van de mentale instabiliteit van een Amerikaanse president. In een vlaag van razernij startte Trump een oorlog zonder na te denken over wat de verdere stappen zouden zijn, overtuigd als hij was dat het een walk-over zou zijn. Dat werd het niet. Trump en zijn trawanten hadden niet ingecalculeerd dat de Iraanse overheid de Straat van Hormuz zou kunnen afsnijden en zo 20% van het wereldaanbod van ruwe olie zou kunnen blokkeren.

Een eeuw strijd tegen pseudowetenschappelijke rassentheoretici – Jan Dumolyn

De biologische rassenleer wordt al meer dan een eeuw bevochten en ontkracht, schrijft Jan Dumolyn. Na 1945 werd rassentheorie binnen de wetenschap fundamenteel verworpen. Unesco-verklaringen van 1950 en 1951 stellen expliciet dat er geen biologische basis bestaat voor hiërarchische rassen. De genetica bevestigt dat inzicht: menselijke genetische variatie is grotendeels continu, en de verschillen binnen populaties zijn groter dan die tussen zogenoemde ‘rassen’. De terugkeer van het ‘rassenrealisme’ aan de UGent is dan ook verbijsterend.