Hoe Rusland vrienden en wereldwijde invloed verloor – Nina L. Khrushcheva

Poetin geloofde dat een invasie van Oekraïne de status van Rusland als grootmacht zou herstellen, de invloed van het Westen zou ondermijnen en de overgang naar een multipolaire wereldorde zou versnellen. In werkelijkheid heeft de oorlog juist de geloofwaardigheid van het Kremlin als bondgenoot ernstig beschadigd. Rusland beschikt nog steeds over kernwapens, een permanente zetel in de Veiligheidsraad van de VN en enorme energievoorraden, maar de oorlog in Oekraïne heeft het land grondig verzwakt.

Een nieuwe wereld - Erik De Bom (red.)

Een nieuwe wereld onder redactie van Erik Bom is bijzonder interessant omdat het ons inzicht heeft op de veranderende tijdsgeest op een ogenblik dat godsdiensten nog steeds een prominente rol speelden in het maatschappelijk leven. Samen met Italië vormden de Nederlanden in de 16de eeuw een broedplaats voor vernieuwende ideeën die later een grote invloed zouden hebben op de Verlichting en de moderniteit. Het biedt portretten van moedige mensen zoals Erasmus, Grotius en Spinoza. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Trump: “Ik ben een buitengewoon briljante persoon.” – Dirk Verhofstadt

I am an extraordinarily brilliant person,” zo verklaarde Donald Trump op 22 april op zijn sociaal-mediaplatform Truth Social. Enkele weken later, in de nacht van 12 op 13 mei, stuurde hij niet minder dan vijftig bizarre berichten de wereld in, die lijken op het gedrag van een achtjarig kind op Facebook. Zo toonde hij AI-beelden van een Amerikaans oorlogsschip dat een Iraans vliegtuig en een Amerikaanse drone die Iraanse snelboten zou vernietigd hebben met de teksten ‘Lasers: Bing, Bing, GONE!!!’ en ‘BYE BYE, FAST BOATS'.

Een zoektocht naar menselijkheid (Deel II) – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Deze zoektocht naar menselijkheid neemt je als lezer mee van de bijendans over de neanderthaler, Don Quichot, Spinoza, de Holocaust tot het concept bullshit jobs. Verhofstadt is de betrokken intellectueel die vragen stelt vanuit oprechte verwondering en soms expliciete stellingname. Braeckman is de filosoof en wetenschapper die systematisch nuanceert, verdiept en af en toe provoceert. Dat contrast tussen de twee gesprekspartners is de motor van het boek. Recensie door Peter Laroy.

Europa tussen uitputting en autonomie – Ivan Vandermeersch

Terwijl de Verenigde Staten en Rusland steeds meer geconfronteerd worden met de limieten van machtspolitiek, interne polarisatie en geopolitieke uitputting, zou Europa opnieuw de ruimte kunnen vinden om zichzelf als wereldspeler te herdefiniëren. Niet als imperiale macht of als imitatie van andere grootmachten, maar als een democratische beschavingsruimte die economische kracht, strategische autonomie en rechtsstaat met elkaar verzoent. Misschien dwingt dit Europa om geopolitiek volwassen te worden.

De kracht van onafhankelijke journalistiek - Amy Brouillette

Zoals de ervaring van Hongarije aantoont, zijn omvangrijke propagandasystemen noch ondoordringbaar, noch onfeilbaar. Aan het einde van zijn ambtstermijn controleerde de regering van Orbán, samen met haar bondgenoten, ongeveer 80% van het medialandschap van het land, inclusief particuliere en publieke televisie en radio, nationale en regionale kranten en digitale media, evenals een groot netwerk van influencers en online-trollen. Toch was zelfs dat enorme apparaat niet genoeg om de verkiezingen te winnen.

Revolutionaire ideeën - Jonathan Israel

Revolutionaire ideeën is een ongemeen rijk boek – Israel behandelt onder meer nog de roep om de emancipatie van de zwarten en van de vrouwen,  de vernieuwingen in het onderwijs en de wetenschap, de strijd tussen atheïsten en gelovigen, de talloze volksopstanden (vaak aangevoerd door vrouwen), de emancipatie van de Joden, de verspreiding van de universele egalitaristische ideeën via oorlogen in Europa, etc. Voor wie een scherp beeld van de Franse Revolutie wil krijgen is dit echt een must read. Recensie door Leo De Haes.

De Rechten van de Mens - Thomas Paine

De twist tussen Burke en Paine was veel meer dan een persoonlijk conflict, het was een botsing tussen twee wereldbeelden, conservatisme versus progressisme, die schokgolven veroorzaakte over de hele wereld. Heel wat lezers waren geschokt door Rights of Man en de Britse politieke klasse was bijzonder verontrust, want het boek spoorde aan tot een grote sociale omwenteling. Er kwam dan ook kritiek van de aristocraten, grootgrondbezitters, slavendrijvers, geestelijken en de Britse koning en zijn regering. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman. Een zoektocht naar menselijkheid – Deel II

In dit tweede deel bespreekt Dirk Verhofstadt met Johan Braeckman de oorsprong van taal, de oorzaken van geweld, de maakbaarheid van de mens, het al dan niet bestaan van een vrije wil, en de vraag naar de zin en betekenis van het leven. De boekvoorstelling vindt plaats op donderdag 21 mei 2026 om 20 uur (deuren open om 19u30) in zaal Liberas, Kramersplein 23 te 9000 Gent. De inkom is gratis, maar inschrijven is wel verplicht op verhofstadt.dirk@telenet.be.

Amor Mundi – Peter Venmans

Peter Venmans overloopt het geheel van menselijke emoties, houdingen en gedragingen die al dan niet leiden tot ‘liefde voor de wereld’. Zijn rode draad is een uitspraak van de Joodse filosofe Hannah Arendt waarin ze pleit voor amor mundi: ‘Pas laat, eigenlijk alleen in de laatste jaren, begon ik van de wereld te houden… en uit dankbaarheid wil ik mijn boek de titel Amor Mundi geven,’ schreef ze na de Tweede Wereldoorlog. Dat leek toen lange tijd steeds meer het geval te zijn. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Bosnië-Herzegovina en de Europese Unie – Siebo M. H. Janssen

Sinds de erkenning van de kandidaatstatus in 2022 heeft de Unie een duidelijk signaal afgegeven: Bosnië-Herzegovina behoort tot de Europese familie, mits het de noodzakelijke hervormingen doorvoert. Dit essay analyseert de huidige stand van de toetredingsonderhandelingen, de structurele en politieke obstakels en de middellange en langetermijnperspectieven van het land op de weg naar de EU.

Twee scenario’s voor de toekomst, een optimistisch en een pessimistisch – Paul De Grauwe

Zelden is de wereldeconomie en het welzijn van miljarden mensen zo afhankelijk geweest van de mentale instabiliteit van een Amerikaanse president. In een vlaag van razernij startte Trump een oorlog zonder na te denken over wat de verdere stappen zouden zijn, overtuigd als hij was dat het een walk-over zou zijn. Dat werd het niet. Trump en zijn trawanten hadden niet ingecalculeerd dat de Iraanse overheid de Straat van Hormuz zou kunnen afsnijden en zo 20% van het wereldaanbod van ruwe olie zou kunnen blokkeren.

Een eeuw strijd tegen pseudowetenschappelijke rassentheoretici – Jan Dumolyn

De biologische rassenleer wordt al meer dan een eeuw bevochten en ontkracht, schrijft Jan Dumolyn. Na 1945 werd rassentheorie binnen de wetenschap fundamenteel verworpen. Unesco-verklaringen van 1950 en 1951 stellen expliciet dat er geen biologische basis bestaat voor hiërarchische rassen. De genetica bevestigt dat inzicht: menselijke genetische variatie is grotendeels continu, en de verschillen binnen populaties zijn groter dan die tussen zogenoemde ‘rassen’. De terugkeer van het ‘rassenrealisme’ aan de UGent is dan ook verbijsterend.

Banda - Marjolijn van Pagee

Marjolijn Van Pagee schreef een bevlogen boek over een wreedaard die namens een roofzuchtige onderneming dood en verderf zaaide ter meerdere eer en glorie van een witte koloniserende natie die tot de dag van vandaag niet bereid en niet in staat is om achterom te kijken en in alle oprechtheid te zien en erkennen dat ze nam wat niet van haar was en de oorspronkelijke eigenaren niet alleen beroofde en knechtte maar ook serieuze pogingen ondernam hen in naam van hun christelijke god voorgoed uit te roeien. Recensie door Enno Nuy.

Kaputt – Curzio Malaparte

Malaparte vocht aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog, werd lid van de fascistische partij, uitte kritiek op de partij en kreeg gevangenisstraf, was journalist aan het front tijdens de Tweede Wereldoorlog, en schreef opmerkelijke romans. Eerst sympathiseerde hij met Mussolini maar werd al snel zijn grootste criticus. In feite was Malaparte een anarchist en vrijdenker die niet wou plooien naar de richtlijnen van een leider of partij. Zijn roman Kaputt is intrigerend en controversieel. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Trumps tragedie van fouten - Joseph E. Stiglitz

Geen enkele beslissing is belangrijker dan het voeren van oorlog tegen een ander land. Toch hebben de Verenigde Staten precies dat gedaan, zonder ook maar een blik te werpen op hun eigen systeem van checks and balances en weloverwogen beraadslagingen. Net als de koningen van weleer, blijft de leugenachtige, impulsieve president van Amerika, Donald Trump, ongecontroleerd door het parlement en omringd door vleiers die hem alleen vertellen wat hij wil horen. Het rampzalige resultaat is nu duidelijk: Amerika is opnieuw verwikkeld in een oorlog in het Midden-Oosten.

De ontdekking van de vrouw – Alicja Gescinska

Het geniale aan dit J’accuse is dat Gescinska doorheen haar diatribe Simone de Beauvoir zelf aan het woord laat. Die woorden of zinnen staan in cursief, zodat de lezer goed aanvoelt hoezeer De tweede sekse, na bijna 80 jaar, nog niets van zijn actualiteit en urgentie verloren heeft. “Meer dan een kwart van de nieuwe eeuw is verstreken en de positie van de vrouw is nog altijd deplorabel! De beide seksen hebben de wereld nooit op voet van gelijkheid gedeeld. De vrouw is altijd de slaaf geweest van de man,” aldus Gescinska en de Beauvoir, elk op hun manier. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De verborgen knelpunten die de wereldeconomie bedreigen – Diane Coyle

Overheden moeten veel meer doen om de zwakke punten van hun economieën te identificeren en deze kwetsbaarheden direct aan te pakken. Veel essentiële grondstoffen worden geproduceerd in sterk geconcentreerde markten, vaak in slechts een handvol landen. En aangezien zelfs eenvoudige of goedkope componenten verderop in de toeleveringsketen onmisbaar kunnen zijn, kan een ogenschijnlijk kleine verstoring snel escaleren tot een grote leveringscrisis die door de hele wereldeconomie nagalmt.

De regering subsidieert de schaarste die ze wil bestrijden – Lode Cossaer

De federale regering trekt 80 miljoen euro uit om hogere energieprijzen te compenseren. Dit wordt verkocht als steun “voor de werkenden”, terwijl dat de lading niet dekt. Het gaat in werkelijkheid om steun voor wie fossiele brandstoffen gebruikt, betaald met algemene middelen. Wie weinig rijdt, met het openbaar vervoer gaat, dicht bij het werk woont of al inspanningen deed om minder afhankelijk te zijn van fossiele energie, betaalt dus mee voor wie dat niet deed.

Erfgoed van Europa – Elizabeth Drayson

Erfgoed van Europa is een boek dat gelezen moet worden. De boodschap — dat de islamitische en Europese beschaving diep in elkaar geworteld zijn en dat het publieke debat daarover gevaarlijk simplistisch is — is urgenter dan ooit. In een klimaat waarin historisch nationalisme en cultureel chauvinisme terrein winnen, biedt Drayson een noodzakelijke correctie. Het boek is het meest overtuigend als cultuurhistorisch essay en politiek pleidooi, maar wetenschappelijk schiet het tekort. Recensie door Siebo M. H. Janssen.