Dit boek van Truwant kan zelfs de meest verbitterde en misantrope lezer opnieuw hoopvol stemmen, want het is niet voorbij of na de waarheid maar doorheen het prisma van het waarheidspluralisme dat er diepere inzichten verscholen liggen die opnieuw uitzicht bieden op een open, constructief en weerbaar publiek debat. En dat is en blijft op zijn beurt een noodzakelijke voorwaarde voor een weerbare liberale democratie. Recensie door Frederic Heylen.
Bij gebrek aan een aantrekkelijk programma gebaseerd op een samenhangende en constructieve visie voor de Verenigde Staten, rest Republikeinen en Democraten alleen nog maar tactiek. Dat is de sombere les van de herindelingsoorlogen of gerrymandering. Amerikaanse kiezers hebben, zoals gewoonlijk, slechts twee opties: slecht en slechter. Welke keuze ze in november ook maken, de meest urgente problemen van Amerika zullen onopgelost blijven.
De One Big Beautiful Bill Act die president Donald Trump op 4 juli 2025 ondertekende, zal het federale tekort tegen 2034 met 2,8 biljoen dollar verhogen. Terwijl 55% van de Amerikanen zegt dat hun financiële situatie verslechtert – het hoogste percentage in een kwart eeuw – bereikt het vermogen van de rijkste 1% recordhoogtes. Tegen deze achtergrond is het verdedigen van miljardairs tegen "onderdrukkende" belastingen politiek gezien onzin, vergelijkbaar met het omschrijven van een suikerhoudend kruidenmengsel als een voedzame groente.
Democratie verzwakt zelden door één grote breuk. Ze verzwakt wanneer kritiek systematisch verdacht wordt gemaakt, wanneer tegenmacht als lastig wordt gezien en wanneer burgers leren dat ze beter niet te veel in vraag stellen. Rechters zijn plots “activistisch”, vakbonden “saboteurs”, milieuorganisaties zouden “vooruitgang blokkeren” en burgers die hun rechten verdedigen zouden “misbruik” maken van de Grondwet. Maar die grondwet bestaat juist om ons te beschermen tegen willekeur.
Het is de verdienste dat the Economist blijft nadenken over het liberalisme en het aanpast aan de noden van de tijd. Zo pleit the Economist in zijn eigen overzicht van zijn 175-jarig bestaan in 2018 voor een heruitvinding van het liberalisme. Het liberalisme zoals het er nu uit ziet, schopt immers niet langer tegen de schenen van de gevestigde waarden. De liberalen zijn zelf het establishment geworden, diegenen die genieten van de verworvenheden van hetzelfde liberalisme. Recensie door Frank Naert.
‘Boeken verbranden staat gelijk met het verbranden van zijn voorouders, zijn vader en moeder, zijn ziel en de gehele mensheid daarbij’, schrijft Luminet, en doorheen het verhaal geeft hij aan hoezeer de religieuze leiders angst hebben voor kennis en een diepe afkeer voor al wat vreemd is. Zo beschrijft hij het lot van de filosofe, wiskundige en astronome Hypatia (de laatste beheerder van de bibliotheek), die vermoord werd op aanstoken van de dogmatische Cyrillus, de aartsbisschop van Alexandrië. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Het heeft er alle schijn van dat de taboes op publiek naakt zoals die er nu nog zijn, de erfenis zijn van een door religie beknotte samenleving. Veel andere taboes en verboden zijn langzaam en één voor één bevochten op de religieuze achterlijkheid en dwingelandij: het recht op crematie, abortus, euthanasie, softdrugs (in Nederland), vrije toegang tot anticonceptie, homohuwelijk en seksuele voorlichting op scholen. Maar er bestaat nog een hardnekkige illiberale visie en inconsistentie over naaktheid.
Met zijn snelgroeiende bevolking, grote en nog onbenutte consumentenmarkten, industrialisatiepotentieel, immense rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen en streven naar regionale economische integratie op grote schaal, heeft Afrika de toekomst van de wereldwijde groei in handen. Terwijl meer geavanceerde economieën structurele problemen ondervinden, is Afrika het grootste resterende reservoir van transformatief groeipotentieel. Maar dan hebben ze de steun nodig van effectief beleid.
Sociale media zijn niet zomaar neutrale platformen. Ze versterken emoties, verontwaardiging en conflict. In zekere zin doen ze denken aan wat nieuwe massamedia in de twintigste eeuw deden: mensen voortdurend onderdompelen in één bepaald wereldbeeld tot dat wereldbeeld vanzelfsprekend begint aan te voelen. En als we niet oppassen, ondergraven we precies datgene wat ons het meest dierbaar zou moeten zijn: vrijheid. Vrijheid is ook leven in een samenleving waar nuance mogelijk blijft.
Er was een tijd dat de Britse democratie het toonbeeld was van redelijkheid en stabiliteit. Velen (ik ook) geloofden toen dat dit te maken had met het kiesstelsel, dat ervoor zorgde dat na (haast) elke verkiezing een duidelijke winnaar uit de bus kwam die alleen kon regeren. Geen coalitieregeringen dus die voor elke belangrijke beslissing moeilijke en complexe compromissen moesten sluiten. Groot-Brittannië was het lichtende voorbeeld van de juiste politieke instellingen? Niet dus.
Buruma reconstrueert knap de trieste geschiedenis van de Duitse hoofdstad gedurende het Derde Rijk. In 37 korte hoofdstukken belicht hij evenzovele aspecten van het leven gedurende de jaren dat de nazi’s het Duitse volk in hun macht hielden. Het is meer dan tachtig jaar geleden dat deze tragedie zich voltrok, maar helaas behoudt dit soort boeken steevast hun urgentie. En telkens weer herinneren we ons Primo Levi die schreef: “Het is gebeurd, dus het kan weer gebeuren”. Recensie door Enno Nuy.
De beste erotische werken verschenen in Frankrijk. Rabelais, de Sade, Stendhal, Flaubert, Baudelaire, Apollinaire, Nin, Millet en tal van anderen hebben het erotische genre in de literatuur tot ongekende hoogtes gebracht. Over seks, erotiek en literatuur schreef Bart Van Loo een even intrigerend als opwindend boek onder de verleidende titel O Vermiljoenen Spleet! Van het blad spatten niet alleen de vele opgeilende verwijzingen naar de paringsdrift, maar ook zijn enorme belezenheid en kennis van de menselijke anatomie. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Poetin geloofde dat een invasie van Oekraïne de status van Rusland als grootmacht zou herstellen, de invloed van het Westen zou ondermijnen en de overgang naar een multipolaire wereldorde zou versnellen. In werkelijkheid heeft de oorlog juist de geloofwaardigheid van het Kremlin als bondgenoot ernstig beschadigd. Rusland beschikt nog steeds over kernwapens, een permanente zetel in de Veiligheidsraad van de VN en enorme energievoorraden, maar de oorlog in Oekraïne heeft het land grondig verzwakt.
Een nieuwe wereld onder redactie van Erik Bom is bijzonder interessant omdat het ons inzicht heeft op de veranderende tijdsgeest op een ogenblik dat godsdiensten nog steeds een prominente rol speelden in het maatschappelijk leven. Samen met Italië vormden de Nederlanden in de 16de eeuw een broedplaats voor vernieuwende ideeën die later een grote invloed zouden hebben op de Verlichting en de moderniteit. Het biedt portretten van moedige mensen zoals Erasmus, Grotius en Spinoza. Recensie door Dirk Verhofstadt.
“I am an extraordinarily brilliant person,” zo verklaarde Donald Trump op 22 april op zijn sociaal-mediaplatform Truth Social. Enkele weken later, in de nacht van 12 op 13 mei, stuurde hij niet minder dan vijftig bizarre berichten de wereld in, die lijken op het gedrag van een achtjarig kind op Facebook. Zo toonde hij AI-beelden van een Amerikaans oorlogsschip dat een Iraans vliegtuig en een Amerikaanse drone die Iraanse snelboten zou vernietigd hebben met de teksten ‘Lasers: Bing, Bing, GONE!!!’ en ‘BYE BYE, FAST BOATS'.
Deze zoektocht naar menselijkheid neemt je als lezer mee van de bijendans over de neanderthaler, Don Quichot, Spinoza, de Holocaust tot het concept bullshit jobs. Verhofstadt is de betrokken intellectueel die vragen stelt vanuit oprechte verwondering en soms expliciete stellingname. Braeckman is de filosoof en wetenschapper die systematisch nuanceert, verdiept en af en toe provoceert. Dat contrast tussen de twee gesprekspartners is de motor van het boek. Recensie door Peter Laroy.
Terwijl de Verenigde Staten en Rusland steeds meer geconfronteerd worden met de limieten van machtspolitiek, interne polarisatie en geopolitieke uitputting, zou Europa opnieuw de ruimte kunnen vinden om zichzelf als wereldspeler te herdefiniëren. Niet als imperiale macht of als imitatie van andere grootmachten, maar als een democratische beschavingsruimte die economische kracht, strategische autonomie en rechtsstaat met elkaar verzoent. Misschien dwingt dit Europa om geopolitiek volwassen te worden.
Zoals de ervaring van Hongarije aantoont, zijn omvangrijke propagandasystemen noch ondoordringbaar, noch onfeilbaar. Aan het einde van zijn ambtstermijn controleerde de regering van Orbán, samen met haar bondgenoten, ongeveer 80% van het medialandschap van het land, inclusief particuliere en publieke televisie en radio, nationale en regionale kranten en digitale media, evenals een groot netwerk van influencers en online-trollen. Toch was zelfs dat enorme apparaat niet genoeg om de verkiezingen te winnen.
Revolutionaire ideeën is een ongemeen rijk boek – Israel behandelt onder meer nog de roep om de emancipatie van de zwarten en van de vrouwen, de vernieuwingen in het onderwijs en de wetenschap, de strijd tussen atheïsten en gelovigen, de talloze volksopstanden (vaak aangevoerd door vrouwen), de emancipatie van de Joden, de verspreiding van de universele egalitaristische ideeën via oorlogen in Europa, etc. Voor wie een scherp beeld van de Franse Revolutie wil krijgen is dit echt een must read. Recensie door Leo De Haes.
De twist tussen Burke en Paine was veel meer dan een persoonlijk conflict, het was een botsing tussen twee wereldbeelden, conservatisme versus progressisme, die schokgolven veroorzaakte over de hele wereld. Heel wat lezers waren geschokt door Rights of Man en de Britse politieke klasse was bijzonder verontrust, want het boek spoorde aan tot een grote sociale omwenteling. Er kwam dan ook kritiek van de aristocraten, grootgrondbezitters, slavendrijvers, geestelijken en de Britse koning en zijn regering. Recensie door Dirk Verhofstadt.
