All tagged Rusland
Haffner is glashelder en gaat recht op zijn doel af. Zijn analyses snijden hout, je denkt onmiddellijk: verdomd, hij heeft gelijk, zo steekt het in elkaar. Hij psychologiseert nergens en als iets zwart is noemt hij het zwart, is iets blauw dan noemt hij het blauw. Dit is ook wat ik mij van de eerste lezing herinner en het was geen opgave dit boek nog eens te leven, alleen al omdat tussen 1980 en nu mijn Holocaust- en Hitler-bibliotheek enorm is gegroeid. Recensie door Enno Nuy.
Orbáns nederlaag, net als de nederlaag van de Poolse PiS drie jaar geleden, betekent niet het einde van het illiberalisme. De structurele omstandigheden die de opkomst ervan voedden – economische onzekerheid, maatschappelijke fragmentatie en politiek wantrouwen – blijven in veel democratieën bestaan. Maar Orbáns val ondermijnt wél het gevoel van onvermijdelijkheid dat de wereldwijde verschuiving weg van de liberale democratie omringde.
In de Sovjet-Unie werden vrouwen verwelkomd op de arbeidsmarkt als schrijvers, wetenschappers, acteurs, ingenieurs – noem maar op. Tegenwoordig worden meisjes in Rusland aangemoedigd om al op de middelbare school kinderen te krijgen, deels om de catastrofale demografische achteruitgang van Rusland, die door de oorlog in Oekraïne is versneld, tegen te gaan. Het is alsof de emancipatie van vrouwen (een zaak waaraan Rusland heeft bijgedragen) nooit heeft plaatsgevonden.
Vladimir Poetin en Donald Trump zijn verschillend, maar ze delen wel enkele persoonlijkheidskenmerken – een gebrek aan empathie, een naadloos vermogen om te liegen, onverschilligheid ten opzichte van goed en kwaad, wraakzucht wanneer ze geconfronteerd worden met onaangename waarheden – en ze hebben dezelfde soort fout gemaakt door ten oorlog te trekken. Beiden vertrouwden op hun kleine kring van ja-knikkers die hen nooit waarschuwden voor de risico's van hun acties.
Al zo’n tiental keer heeft Donald Trump beweerd dat zijn aanval op Iran buitgewoon succesvol verloopt, dat de tegenstander vernietigd is en dat Iran wil praten, maar dat hij dat weigert. De realiteit is evenwel dat de regering Trump van geen hout pijlen meer weet te maken, en dat Iran nog steeds over heel wat vuurkracht beschikt. Ook een regimewissel – wat ik de Iraanse bevolking ten zeerste toewens – zit er voorlopig niet aan te komen nu een nieuwe theocratische tiran aan de macht is.
Realisme begint niet met toegeven aan machtspolitiek. Het begint met het besef dat de regels die na de Tweede Wereldoorlog zijn opgebouwd er precies zijn om die machtspolitiek te vermijden. Wie het internationaal recht vandaag ‘realistisch’ wil negeren, moet zich afvragen welke wereld hij morgen helpt creëren. Geschiedenis schrijven kon echt wel op een andere manier, meneer De Wever. Weinig politici willen herinnerd worden als de nieuwe Chamberlain.
Dit boek De weg naar onvrijheid is een heldere en krachtige geschiedschrijving van de moderne tijd vanaf de beide wereldoorlogen. (Alleen China komt in dit boek niet aan bod). De misdadigheid van de Russen spat van iedere pagina af. Wie zich een beeld wil vormen van de geopolitieke ontwikkelingen vanaf het midden van de twintigste eeuw, kan niet om dit boek heen. Recensie door Enno Nuy.
Als liberale politici en media de realiteit van het leven onder Trump uitvergroten, kunnen ze in het buitenland een krachtig "Trump-effect" teweegbrengen. Net zoals de Brexit uiteindelijk de steun voor de Europese Unie heeft versterkt, kan het Amerika van Trump dienen als een waarschuwend voorbeeld, waardoor het autoritarisme in andere democratieën aan aantrekkingskracht inboet.
Het tijdperk waarin de VS-allianties en internationale instellingen versterkten, opkwamen voor democratie en mensenrechten, en bereid waren offers te brengen voor de rechtsstaat en het machtsevenwicht in de wereld, is voorbij. In plaats daarvan is er een wereld ontstaan waarin de acties van de VS meer worden bepaald door wat direct ten goede komt aan de Amerikaanse economie, individuele Amerikaanse bedrijven en de veiligheid van het thuisland.
1917 was een bewogen jaar voor Rusland. Het had al 5,5 miljoen landgenoten verloren in de Eerste Wereldoorlog, er heerste hongersnood en door de Februarirevolutie was de tsaar onttroond en vervangen door een Voorlopige Regering, die het land nauwelijks onder controle had. Tegelijkertijd hadden grote groepen arbeiders sovjets gevormd, vormen van zelfbestuur aan de basis. Er bestond dus een duale macht. Op dat eikel moment werd Lenin het geheime oorlogswapen van Duitsland. Recensie door Leo De Haes.
Rusland probeert al tien jaar Europa en Amerika te verdelen, de NAVO te ondermijnen en de trans-Atlantische alliantie te verzwakken. Dit vredesplan, indien aangenomen, zal dat doel bereiken. Er bestaat een lange traditie van grootmachten in Europa die deals sluiten over de hoofden van kleinere landen heen, wat tot verschrikkelijk lijden heeft geleid. Het Molotov-Ribbentroppact bracht ons de Tweede Wereldoorlog. De overeenkomst van Jalta gaf ons de Koude Oorlog. Het Witkoff-Dmitrievpact, als het standhoudt, past perfect in die traditie.
Niets is zonder risico. Het gebruik van het confiscatie-instrument door Europa creëert risico’s. We moeten ons echter de vraag stellen of het niet-confisqueren geen grotere risico’s voor Europa betekenen. Oekraïne is in een strijd op leven en dood verwikkeld tegen Rusland, wiens ambities niet alleen gericht zijn op het overmeesteren van Oekraïne maar ook andere landen in Centraal-Europa. Dat creëert een torenhoog veiligheidsrisico voor Europa.
Dit boek stemt een mens niet vrolijk, het verbijstert voortdurend en je raakt vervuld van medelijden met de gewone mensen wier lot geschreven staat in de handen van de machthebbers. Zouden er in dat droeve land ook nog gewone mensen leven, die net als u en ik plannen kunnen maken, ambities kunnen koesteren, vrij kunnen gaan en staan waar ze maar willen, gelukkig kunnen zijn? Recensie door Enno Nuy.
Na zestien dagen en 1.600 kilometer fietsen bereikte David Van Turnhout de grens van Polen met Kaliningrad. Het is bijna niet te geloven, maar die bestaat uit niet veel meer dan een stopbord en schapendraad. Eigenlijk gaat het om een spergebied dat de Polen willen vol leggen met landmijnen. De echte grens licht dus een beetje verder, maar toch is het hallucinant dat de vrije wereld van een dictatuur gescheiden is door een eenvoudige draad.
David Van Turnhout reisde in zestien dagen naar het einde van de democratie: de grens met Kaliningrad. Onderweg ontmoette hij mensen met verschillende meningen, de ene al wat extremer dan de andere. Hij fietste ook over oude grenzen die doen beseffen dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. In Schengen ontmoette hij een groep jongeren uit het door oorlog geteisterde Boetsja.
David Van Turnhout reisde in zestien dagen naar het einde van de democratie: de grens met Kaliningrad. Onderweg ontmoette hij mensen met verschillende meningen, de ene al wat extremer dan de andere. Hij fietste ook over oude grenzen die doen beseffen dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.
Wat hier aan de orde is, voldoet aan de definities van de “gedwongen overbrenging van kinderen in oorlogstijd”, zoals beschreven in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof en in de Vierde Conventie van Genève. Sinds 2015 zijn duizenden Oekraïense kinderen uit de bezette gebieden overgebracht naar Rusland, onderworpen aan 'heropvoeding', geadopteerd in Russische gezinnen, losgesneden van hun taal, cultuur en afkomst.
Europa besteedt voldoende aan defensie, maar op een uiterst inefficiënte wijze. België speelde traditioneel de rol van vrijbuiter en besteedde te weinig aan defensie, erop rekenend dat de anderen die dat wel doen ons land vanzelf zouden beschermen. Die tijd van vrijbuiter spelen is voorbij. We zullen dus een extra budgettaire inspanning moeten doen.
Joseph Roth leidde een moeizaam leven, verkeerde altoos in financiële problemen en was ook in zijn persoonlijk leven niet onverdeeld gelukkig, hij leefde onrustig en gejaagd en raakte onomkeerbaar verslaafd aan de drank maar wat een prachtige boeken, verhalen, schetsen en artikelen schreef hij. Ik heb het vaker geschreven: Joseph Roth is waarlijk een groot Europees schrijver, hij mag in geen enkele canon ontbreken. Recensie door Enno Nuy.
In de achterliggende eeuwen kregen de Russen één keer de gelegenheid democratie te proeven. Maar Gorbatsjov werd prompt ingewisseld voor de vermakelijke malloot Jeltsin die niets beters wist te verzinnen dan de weg te bereiden voor Poetin die met de grootst mogelijke haast door de Russen op het schild werd gehesen. Poetin herschreef eigenhandig de Russische geschiedenis en viel prompt zijn buurlanden binnen. Recensie door Enno Nuy.
