De burger in opstand – Guy Verhofstadt

Guy Verhofstadt wil de burger centraal stellen in economie én politiek, niet via meer staat maar via meer eigendom, meer participatie, meer directe zeggenschap. De nieuwe existentiële kloof is niet meer links versus rechts, maar elitarisme versus burgerisme. De burger in opstand is een optimistisch boek vol interessante voorstellen. Het beste dat een politiek boek kan doen, is de verbeelding stimuleren. En daarin slaagt de nog steeds bevlogen Guy Verhofstadt met glans. Recensie door Peter Laroy.

De gevaren van een machtsvacuüm in Iran – Stephen Holmes

De VS valt vijandige regimes aan en denkt dat daarmee het gevaar verdwenen is. Maar het uitschakelen van een zichtbare tegenstander neutraliseert de onderliggende dreiging niet; het verandert die dreiging alleen maar in iets ongrijpbaars, ondoorzichtig, oncontroleerbaar en onmogelijk om mee te onderhandelen of te monitoren. Totdat de VS dit erkent – totdat het de lessen van Bagdad en Tripoli, en nu ook Teheran, internaliseert – zal het gevaren blijven creëren die geen enkele raket kan bereiken.

Mens, een ding - Vladimir Majakovski

Vladimir Majakovski en Nizametdin Achmetov waren twee Russische schrijvers die in conflict kwamen met het Sovjetregime. Majakovski, een van de grootste Russische dichters, was aanvankelijk enthousiast over de revolutie maar pleegde nadien ontgoocheld zelfmoord. Achmetov viel na de Tweede Wereldoorlogoorlog in ongenade bij de machthebbers en werd opgesloten. Wie hun leven doorneemt beseft hoe erg intellectuelen te lijden hadden onder het bewind van de communistische totalitaire staat. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Hoe Turkije steeds meer afglijdt naar een autocratie – Mathias De Clercq

Geen vrije rechtspraak meer, pers die aan banden wordt gelegd, oppositie die monddood wordt gemaakt. Gents burgemeester Mathias De Clercq, tevens voorzitter van het Europese stedennetwerk Eurocities, stelde in Istanbul vast dat het Turkije van Erdogan steeds meer afglijdt naar een autocratie. Hij leidde er een delegatie Europese burgemeesters die de gevangenschap van hun collega burgemeester van Istanbul, Ekrem İmamoğlu, aanklaagde.

Het democratisch tekort - Claude Lefort

Het belang van de democratie is de onmogelijkheid voor welke partij of persoon ook om definitief de macht te verwerven en zijn ideeën blijvend door te drukken. Dankzij de democratie is in feite elke koerswisseling mogelijk. Geen enkele macht is absoluut en steeds wordt het beleid getoetst aan het oordeel van de burgers of kiezers. In die zin zijn verkiezingen nog echt ‘feesten’ van de democratie. Waarbij bestaande partijen onverwacht worden afgestraft en nieuwe kandidaten kansen krijgen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Assistent van Mengele – Miklo’s Nyiszli

Miklo’s Nyiszli (1901-1956) was patholoog-anatoom en jood van geboorte. Deze laatste kwalificatie bracht hem als gevangene van de nazi’s in 1944 in Auschwitz waar hij vanwege zijn achtergrond werd aangesteld als assistent van Mengele, de beruchte kamparts die na de oorlog helaas wist te ontkomen naar Zuid-Amerika waar hij ook zou sterven zonder ooit te hebben moeten boeten voor zijn afgrijselijke misdaden.

Hoe Donald Trump zichzelf en zijn familie verrijkt – Paul De Grauwe

De importtarieven waarmee Trump dreigt, zijn een middel om zichzelf en zijn familie te verrijken. Vietnam kreeg een lager importtarief toebedeeld toen het akkoord ging om een Trump-golfoase neer te zetten in het land. Gelijkaardige tariefprivileges werden verleend aan Arabische sjeiks die hem en zijn familie miljardensteun toespeelden via cryptobeleggingen van de Trump-clan. Volgens het bekende magazine The New Yorker zou Trump sinds zijn aantreden 4 miljard dollar rijker zijn geworden.

Europese eenheid als kracht tegenover China – Daniela Schwarzer

In plaats van concessies en deals voor Duitsland na te streven, zou Friedrich Merz zich bij zijn komende bezoek aan China moeten richten op het organiseren van de Europese macht op een manier die effectief inspeelt op de uitdagingen van zowel China als de VS. De Europese Unie beschikt over belangrijke troeven die zij kan inzetten in haar concurrentie met China: de kracht van de interne markt, regelgevende capaciteit en technologische excellentie.

Het einde van een leugen - Antara Haldar

Carneys verwijzing naar Václav Havel over ‘De macht van de machtelozen’ was geen eigenaardige historische zijsprong. Hij spoorde ons aan onze ogen te openen en te erkennen dat we na de Koude Oorlog de ene leugen door de andere hebben vervangen. De middelgrote mogendheden zijn in het bijzonder medeplichtig geweest aan de "fictie" van een welwillende wereldorde. Decennialang hebben landen als Canada, Japan en de geavanceerde economieën van West-Europa ervoor gekozen om "daarin mee te gaan om de vrede te bewaren".

Insectenrijk - Aglaia Bouma

We zijn gewend om insecten volstrekt achteloos te behandelen. We ervaren ze doorgaans als hinderlijk en soms zijn ze dat natuurlijk ook. Of we zijn er bang voor, vinden ze eng of vies. En dan zijn ze ook nog eens met zoveel. Zelfs zijn er dwaallichten als filosoof Bas Haring die meent dat we wel met wat minder soorten toekunnen. Hij realiseert zich niet eens dat al die insecten tot voedsel dienen voor andere dieren, met name vogels. Het is onzinnig om in kort bestek weer te geven waartoe insecten allemaal in staat zijn. Bouma heeft daar nu juist een geweldig boek over geschreven.Recensie door Enno Nuy

De open samenleving en haar vijanden - Karl Popper

De open samenleving en haar vijanden van de Oostenrijks-Britse filosoof Karl Raimund Popper wordt algemeen beschouwd als een sleutelwerk in de wereldgeschiedenis. Volgens de Britse krant The Times is het ‘een van de belangrijkste boeken van de eeuw’ en Bertrand Russell noemde het ‘een werk van het allergrootste belang, dat gelezen moet worden vanwege de meesterlijke kritiek op de vijanden van de democratie van vroeger en nu’. Dus tegen het autoritarisme, nationalisme en neomarxisme, maar voor de open samenleving.

De Roomse sharia van CD&V – Freddy Mortier

We leven in een pluralistische maatschappij, en als CD&V de Roomse sharia wil invoeren, beroept die partij zich inzake abortus best niet op wetenschap. Wie dat wel doet, volgt gewoon de experten van de abortuscommissie, die de grens voor bewustzijn bij de foetus unaniem en veilig op 20 weken legden. Eén expert uitgezonderd, voor wie de dictaten van de sharia twee weken korting waard waren en op 18 weken uitkwam.

De Turkse aanval op de democratie – Bilal Bilici en Eric Baldwin

De gevangenneming van de voormalige burgemeester van Istanbul Ekrem İmamoğlu gaat niet over één politicus. Het dient als waarschuwing. Men doet zich voor als een democratie, terwijl Erdoğan rechtbanken gebruikt om tegenstanders uit te schakelen. Terwijl kiezers in Turkije vechten om hun kandidaten te kunnen kiezen zonder inmenging van rechtbanken, moeten buitenlandse leiders druk uitoefenen op Turkije om vrije en eerlijke verkiezingen toe te staan.

De weg naar onvrijheid – Timothy Snyder

Dit boek De weg naar onvrijheid is een heldere en krachtige geschiedschrijving van de moderne tijd vanaf de beide wereldoorlogen. (Alleen China komt in dit boek niet aan bod). De misdadigheid van de Russen spat van iedere pagina af. Wie zich een beeld wil vormen van de geopolitieke ontwikkelingen vanaf het midden van de twintigste eeuw, kan niet om dit boek heen. Recensie door Enno Nuy.

De blinde vlek van de ambassadeur – Dirk Verhofstadt

De uitspraken van de Amerikaanse ambassadeur Bill White dat ons land antisemitisch is, slaan nergens op. Besnijdenissen van jongens en meisjes die niet uit medische noodzaak worden uitgevoerd, maar cultureel of religieus van aard zijn, vormen een aantasting van de menselijke integriteit. De uitval van de ambassadeur is dan ook volkomen ongepast. Hij zou beter eens kijken naar zijn eigen land waar verschillende massamoorden gebeurden door antisemitische extreemrechtse daders.

Lenteriten - Modris Eksteins

De 20ste eeuw, die zo hoopvol begon met de wereldtentoonstelling in Parijs, ontspoorde in een van de meest gruwelijke van de menselijke geschiedenis. Daarvoor staan Ieper, Neurenberg, Guernica, Kolyma, Auschwitz, Dresden, Hirosjima, Tjernobyl en Sarajevo symbool. Wie de oorzaken hiertoe beter wil begrijpen kan niet voorbij aan de Eerste Wereldoorlog. Over het ontstaan van de nieuwe tijd schreef de Canadese historicus Modris Eksteins het indrukwekkende boek Lenteriten. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Democratie sterft in het volle daglicht - Carla Norrlöf

Desinformatie was er ooit op gericht mensen valse dingen te laten geloven. Het nieuwe doel is om de machthebbers immuun te maken voor waarheden die vroeger hun belangen zouden hebben geschaad of hen tot een gedragsverandering zouden hebben gedwongen. We zijn getuige van een systematische aanval op Amerikaanse instellingen en het vermogen van het Amerikaanse publiek om de machthebbers ter verantwoording te roepen.

Eichmann in Jeruzalem – Hannah Arendt

Eichmann was volgens Arendt slechts een waardeloze bureaucraat, iemand die op zoek was naar kansen om zijn carrière vooruit te helpen, geen vragen stelde en deed wat hem gevraagd werd. Hij is de prototypische nazi: onverschillige bureaucraten die gewoon orders opvolgden. Dit wordt geïllustreerd door het feit dat Eichmann eerst geschokt was door wat hij op het terrein zag – de uitroeiing van mensen – maar na een paar weken eraan gewend raakte en gewoon verderging met zijn leven. Recensie door Xander Niks.

De strijd voor een liberal way of life – Dirk Verhofstadt

Wie de grafiek van The Economist goed bekijkt, beseft dat een krachtig Europees antwoord tegen het autoritarisme van Trump, Poetin en Xi Jinping, dringend nodig is. De democratische krachten in Europa moeten stoppen met extreemrechts na te lopen en hun ideeën salonfähig te maken. Ze moeten zich net als 80 jaar geleden juist radicaal afzetten tegen het extreemrechtse, nationalistische en conservatieve angstverhaal dat ons al jaren teistert en verlamt.

Ggo’s dragen nu al bij tot een meer duurzame landbouw – Gerard Govers

Ggo’s zijn veilig. Meer dan 100 miljard landbouwdieren hebben intussen ggo’s gegeten en grondige studies hebben aangetoond dat die dieren daar niet onder geleden hebben. Ggo-maïs levert zelfs een gezondheidsvoordeel op omdat het makkelijker is om die vrij te houden van micro-organismen die schadelijk zijn voor mens en dier. Ggo’s zijn niet alleen onschadelijk, ze resulteren ook in hogere landbouwopbrengsten en een kleinere milieu-impact.