Hoewel de immense macht van Amerika betekent dat haar herijking van het buitenlands beleid wereldwijde gevolgen zal hebben, is de rest van de wereld niet machteloos om zich te verzetten tegen dit volledig destructief beleid. Maar dan is een coalitie nodig van landen die bereid zijn aanzienlijk te investeren in hun eigen machtsmiddelen en deze te bundelen door nauwere samenwerking.
Volgens Bart De Wever zorgden de nationalisten, de katholieke kerk en de christendemocraten in de 19de-eeuw voor welvaart. Dat is een vertekening van het verleden. Sociale wetgeving en democratische doorbraken waren het resultaat van druk van onderuit, en die kwam initieel van de Belgische Werkliedenpartij. De pauselijke encycliek Rerum Novarum van Leo XIII uit 1891, die de prille christendemocratie legitimeerde, was een reactie op het succes van het socialisme.
In dit boek wordt duidelijk hoe onze (Europese) democratieën het product zijn van sociale revoluties en in die zin enorm verschillen van de – door velen verafgoodde – democratie van de VS. In de VS begonnen de stichtende immigranten als gelijken, daarom vormt gelijkheid voor iedereen een van de bouwstenen van de Grondwet. In Europa moesten de meeste democratieën zich ontdoen van aristocratische wetten en gewoonten. Recensie door Xander Niks.
Alexis de Tocqueville’s scherpe inzichten en analyses over thema’s als de democratie, gelijkheid, vrijheid en centralisatie, zijn verbazingwekkend. In zowel Democracy in America als Het Ancien Régime en de Franse Revolutie stelt hij dat de strijd voor gelijkheid leidt tot een situatie waarin de vrijheid uiteindelijk bezwijkt en een gecentraliseerd gezag ontstaat. Als ware liberaal streed hij voor persoonlijke vrijheid en waarschuwde hij voor de potentiële valkuilen van de democratie. Recensie door Xander Niks.
Als liberale politici en media de realiteit van het leven onder Trump uitvergroten, kunnen ze in het buitenland een krachtig "Trump-effect" teweegbrengen. Net zoals de Brexit uiteindelijk de steun voor de Europese Unie heeft versterkt, kan het Amerika van Trump dienen als een waarschuwend voorbeeld, waardoor het autoritarisme in andere democratieën aan aantrekkingskracht inboet.
Ooit gehoord van Hersch Lauterpacht of Rafael Lemkin? Ik niet, maar na lezing van Galicische wetten, het razend spannende boek van mensenrechtenadvocaat Philippe Sands, blijven de namen van deze twee juristen voor eeuwig en een dag in mijn geheugen gebrand. Lauterpacht muntte na de nederlaag van de nazi’s het begrip ‘misdaad tegen de menselijkheid’, terwijl Lemkin de term ‘genocide’ lanceerde, twee nieuwe inzichten die voor een revolutie in de internationale rechtspraak hebben gezorgd. Recensie door Leo de Haes.
Smeulers heeft een razend interessant boek geschreven waarin ze in vogelvlucht door onze contemporaine geschiedenis zwerft. Ze verschaft inzicht in wat mensen drijft wanneer ze massief en massaal geweld aanvaardbaar vinden. Inderdaad, angstaanjagend normaal. Het is niet zo dat genocideplegers een apart soort mens vertegenwoordigen. Het zijn mensen zoals u en ik met hier en daar bijzondere eigenschappen of een meer of minder afwijkende persoonlijke geschiedenis. Recensie door Enno Nuy.
Er bestaan existentiële tegenstellingen en vijandigheden tussen volkeren en tussen staten. Elke theorie die dit fundamentele feit probeert te negeren, zal voor altijd een loze gedachte blijven. Maar Kants theorie over de eeuwige vrede moet natuurlijk in de eerste plaats gelezen worden als een historisch document, diepgeworteld in de context van de Franse Revolutie en de transformatie van de feodale naar de burgerlijke samenleving in Europa. Een interessant klein werkje. Recensie door Xander Niks.
Vijf jaar geleden zou het absurd optimistisch hebben geleken om te voorspellen dat de EU in staat zou zijn om gezamenlijke schulden aan te gaan, wapens te kopen en belangrijke beslissingen te nemen zonder unanimiteit. Niemand had kunnen vermoeden dat Zweden en Finland hun neutraliteit zouden opgeven en zich bij de NAVO zouden aansluiten, waarmee ze de Europese pijler van het bondgenootschap aanzienlijk zouden versterken. Toch is dit alles gebeurd.
Dit boek, gepubliceerd in 1949, beschrijft duidelijk het Sovjetcommunisme (dat in Orwells tijd door veel intellectuelen werd geprezen) en voorspelt de nabije toekomst. Hoewel het Orwells interpretatie van het leninisme/stalinisme is, vind ik die redelijk accuraat en betrouwbaar; het is evenzeer van toepassing op fascisme, nazisme, islamisme en eigenlijk elk politiek systeem dat de acties en gedachten (d.w.z. het persoonlijke leven) van de hele bevolking probeert te beheersen. Recensie door Xander Niks.
Een verenigde alliantie van middelgrote mogendheden zou een aanzienlijke invloed hebben, aangezien de leden elk een buitenproportionele invloed zouden uitoefenen op specifieke domeinen. De EU is een economische grootmacht; India en Japan zijn respectievelijk de vierde en vijfde economie ter wereld; Canada is een energiesupermacht; Brazilië en Australië beschikken over enorme natuurlijke hulpbronnen; en het Verenigd Koninkrijk blijft een belangrijk financieel centrum.
In de geschiedschrijving is het te weinig bekend, maar voor de Grote Oorlog waren er al twee Balkanoorlogen die in 1912 en 1913 zorgden voor internationale spanningen tussen de toenmalige grootmachten en hun bondgenoten. Servië werd steeds machtiger en zelfbewuster en verleende steun aan al wie de Dubbelmonarchie bestreed. Natuurlijk speelden er ook andere belangen, maar de moordaanslag door Princip had een enorme impact en werd aangegrepen om oude rekeningen te vereffenen. Recensie door Dirk Verhofstadt.
In mijn wereld beschouw ik ICE als een Gestapo en zie ik dat Trump erop uit is chaos te creëren. Het stelt hem in staat om steeds groteskere noodmaatregelen tegen zijn eigen bevolking te nemen. Het lijkt er toch nadrukkelijk op dat Trump een burgeroorlog probeert te ontketenen. Trump zal de macht niet vrijwillig op willen geven. Hij is met afstand niet alleen de slechtste, maar ook de gevaarlijkste president ooit. En ik zeg u: het ergste moet nog komen.
De vraag moet dan ook gesteld worden of morele vooruitgang onmogelijk is. Het antwoord is nee. Maar ze zit niet alleen in betere mensen. Ze zit vooral in betere structuren. In seculier onderwijs dat kritisch denken organiseert. In seculiere instellingen die macht verdelen in plaats van concentreren. In onafhankelijke rechtspraak die ook geldt wanneer ze politiek ongemakkelijk wordt. Met andere woorden in een rechtsstaat die haar eigen kritiek verdraagt.
Verleden week maakten de Europese leiders eindelijk een vuist, en jawel, het werkte. Het perspectief waarbij Amerikaanse exporteurs in hun portemonnee zouden worden getroffen, had een dubbel effect. Ten eerste mobiliseerde dit een binnenlandse oppositie tegen het tarievenbeleid van Trump, zelfs binnen de Republikeinse Partij. Ten tweede reageerde Wall Street met een flinke duik in de aandelenprijzen. Er is niets waar Trump en zijn kleptocratische vrienden meer voor bevreesd zijn.
Vandaag 27 januari is de internationale herdenkingsdag voor de slachtoffers van de Holocaust. Als nakomeling van een Auschwitz-overlevende vraagt David Van Turnhout zich vaak af hoe zijn grootvader na drie jaar concentratiekampen vandaag zou hebben gedacht over de genocide in Gaza, het straatgeweld door ICE-agenten in de Verenigde Staten en de deportatie van enorme aantallen immigranten zonder enige vorm van proces.
Trump liegt doelbewust en steunt de compleet onwettige acties van ICE-agenten die meer lijken op moorden dan op gewone politionele interventies. Daarenboven gedraagt Trump zich net als Hitler als iemand die denkt dat hij onfeilbaar en almachtig is. Zijn feitelijke inlijving van Venezuela en zijn eis om Groenland in handen te krijgen – die zaak is nog helemaal niet opgelost, geloof mij – tonen aan hoe gevaarlijk hij is. De rechtsstaat in de VS wankelt. 1933 is dichterbij dan ooit.
Liberales-kernlid, journalist en fotograaf David Van Turnhout spreekt zich naar aanleiding van de internationale dag van het onderwijs uit tegen censuur. Niemand zou het recht mogen hebben om te bepalen wat anderen lezen of schrijven. Mensen moeten zelf kunnen bepalen wat moreel juist of onjuist is. Een staat die die beslissingen voor zijn burgers neemt, is zelf moreel verwerpelijk. Voor je het weet, zijn de enige boeken die je nog mag lezen, boeken die een crimineel regime steunen.
Op minder dan 150 kleine bladzijden slaagt Oerednik erin de essentie van de 20ste eeuw weer te geven. Een eeuw van wereldoorlogen, van Holocaust en nazisme, van communisme en kapitalisme. Waarbij hij tegelijk inzoomt op schijnbaar banale gebeurtenissen als de betekenis van kauwgum, het nut van geperforeerd toiletpapier, het belang van wegwerpluiers, de reden waarom Stalin zich keerde tegen het Esperanto, en uitlegt waarom het Duitse leger speciaal gasmaskers ontwikkelde voor honden. Recensie door Dirk Verhofstadt.
In dit werk zie je Condorcet fulmineren tegen de gruwelijke slavernij door Europeanen, tegen de systematische onderdrukking van vrouwen en hun tweederangspositie in de maatschappij, tegen de onwetendheid van de massa en het machismo van de elite (dat helaas nog steeds bestaat). Hij heeft de publicatie van zijn werk nooit kunnen meemaken – hij stierf eenzaam in een koude cel, om onbekende redenen. Lees het, het is de moeite meer dan waard! Recensie door Xander Niks.
