Het Talibanregime, dat niet langer tevreden is met het simpelweg uitsluiten van meisjes en vrouwen van scholen en werkplekken, heeft zijn vrouwenhaat opgevoerd met pogingen om de zichtbaarheid van vrouwen in het openbare leven te verminderen. De invoering in januari 2026 van een nieuw wetboek van strafvordering luidt het verlies in van fundamentele rechtsbescherming en versterkt de onderdrukking en discriminatie van vrouwen en meisjes.
Tussen fascisme en communisme stond het liberalisme in de jaren 1930 onder enorme druk. Vandaag staat het liberalisme opnieuw onder druk. Populisme, protectionisme, illiberale democratieën en een crisis van vertrouwen in traditionele politieke partijen dwingen ons na te denken over de toekomst van liberale waarden. Wat kunnen we leren van de jaren dertig? Welke keuzes maken liberalen vandaag in België en Nederland? En hoe verhoudt onze situatie zich tot de wereldwijde uitdagingen waar het liberalisme voor staat?
Nu het conflict met Iran de aannames over mondiale veiligheid en de energiemarkten op zijn kop zet, richt het debat in de Verenigde Staten zich vooral op de vraag waarom president Donald Trump überhaupt voor oorlog heeft gekozen. De oorlog was echter niet zozeer een plotselinge beslissing, maar eerder het resultaat van geopolitieke processen die geleidelijk aan alle alternatieven voor een confrontatie hebben weggenomen.
Wie vandaag nadenkt over de toekomst van Iran, en breder over de stabiliteit van het Midden-Oosten, moet niet alleen denken in termen van militaire strategie. Op een bepaald moment zal ook de vraag gesteld moeten worden hoe politieke stabiliteit, economische wederopbouw en regionale samenwerking opnieuw mogelijk worden. Macht kan regimes vernietigen. Maar duurzame stabiliteit ontstaat pas wanneer samenlevingen opnieuw een toekomst zien die niet op oorlog is gebouwd.
Als Orbán de verkiezingen verliest, zullen de gevolgen veel verder reiken dan Hongarije. Het land geldt al langer als een graadmeter voor de internationale politieke ontwikkelingen. Nog voor de opkomst van Trump liet Orbán zien hoe populistisch illiberalisme en een nieuw soort extreemrechts, terrein konden winnen. Wie het bewind van sterke leiders wil voorkomen of eraan wil ontsnappen, zal deze verkiezingen dan ook met grote aandacht volgen.
Guy Verhofstadt wil de burger centraal stellen in economie én politiek, niet via meer staat maar via meer eigendom, meer participatie, meer directe zeggenschap. De nieuwe existentiële kloof is niet meer links versus rechts, maar elitarisme versus burgerisme. De burger in opstand is een optimistisch boek vol interessante voorstellen. Het beste dat een politiek boek kan doen, is de verbeelding stimuleren. En daarin slaagt de nog steeds bevlogen Guy Verhofstadt met glans. Recensie door Peter Laroy.
De VS valt vijandige regimes aan en denkt dat daarmee het gevaar verdwenen is. Maar het uitschakelen van een zichtbare tegenstander neutraliseert de onderliggende dreiging niet; het verandert die dreiging alleen maar in iets ongrijpbaars, ondoorzichtig, oncontroleerbaar en onmogelijk om mee te onderhandelen of te monitoren. Totdat de VS dit erkent – totdat het de lessen van Bagdad en Tripoli, en nu ook Teheran, internaliseert – zal het gevaren blijven creëren die geen enkele raket kan bereiken.
Vladimir Majakovski en Nizametdin Achmetov waren twee Russische schrijvers die in conflict kwamen met het Sovjetregime. Majakovski, een van de grootste Russische dichters, was aanvankelijk enthousiast over de revolutie maar pleegde nadien ontgoocheld zelfmoord. Achmetov viel na de Tweede Wereldoorlogoorlog in ongenade bij de machthebbers en werd opgesloten. Wie hun leven doorneemt beseft hoe erg intellectuelen te lijden hadden onder het bewind van de communistische totalitaire staat. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Geen vrije rechtspraak meer, pers die aan banden wordt gelegd, oppositie die monddood wordt gemaakt. Gents burgemeester Mathias De Clercq, tevens voorzitter van het Europese stedennetwerk Eurocities, stelde in Istanbul vast dat het Turkije van Erdogan steeds meer afglijdt naar een autocratie. Hij leidde er een delegatie Europese burgemeesters die de gevangenschap van hun collega burgemeester van Istanbul, Ekrem İmamoğlu, aanklaagde.
Het belang van de democratie is de onmogelijkheid voor welke partij of persoon ook om definitief de macht te verwerven en zijn ideeën blijvend door te drukken. Dankzij de democratie is in feite elke koerswisseling mogelijk. Geen enkele macht is absoluut en steeds wordt het beleid getoetst aan het oordeel van de burgers of kiezers. In die zin zijn verkiezingen nog echt ‘feesten’ van de democratie. Waarbij bestaande partijen onverwacht worden afgestraft en nieuwe kandidaten kansen krijgen. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Miklo’s Nyiszli (1901-1956) was patholoog-anatoom en jood van geboorte. Deze laatste kwalificatie bracht hem als gevangene van de nazi’s in 1944 in Auschwitz waar hij vanwege zijn achtergrond werd aangesteld als assistent van Mengele, de beruchte kamparts die na de oorlog helaas wist te ontkomen naar Zuid-Amerika waar hij ook zou sterven zonder ooit te hebben moeten boeten voor zijn afgrijselijke misdaden.
De importtarieven waarmee Trump dreigt, zijn een middel om zichzelf en zijn familie te verrijken. Vietnam kreeg een lager importtarief toebedeeld toen het akkoord ging om een Trump-golfoase neer te zetten in het land. Gelijkaardige tariefprivileges werden verleend aan Arabische sjeiks die hem en zijn familie miljardensteun toespeelden via cryptobeleggingen van de Trump-clan. Volgens het bekende magazine The New Yorker zou Trump sinds zijn aantreden 4 miljard dollar rijker zijn geworden.
In plaats van concessies en deals voor Duitsland na te streven, zou Friedrich Merz zich bij zijn komende bezoek aan China moeten richten op het organiseren van de Europese macht op een manier die effectief inspeelt op de uitdagingen van zowel China als de VS. De Europese Unie beschikt over belangrijke troeven die zij kan inzetten in haar concurrentie met China: de kracht van de interne markt, regelgevende capaciteit en technologische excellentie.
Carneys verwijzing naar Václav Havel over ‘De macht van de machtelozen’ was geen eigenaardige historische zijsprong. Hij spoorde ons aan onze ogen te openen en te erkennen dat we na de Koude Oorlog de ene leugen door de andere hebben vervangen. De middelgrote mogendheden zijn in het bijzonder medeplichtig geweest aan de "fictie" van een welwillende wereldorde. Decennialang hebben landen als Canada, Japan en de geavanceerde economieën van West-Europa ervoor gekozen om "daarin mee te gaan om de vrede te bewaren".
We zijn gewend om insecten volstrekt achteloos te behandelen. We ervaren ze doorgaans als hinderlijk en soms zijn ze dat natuurlijk ook. Of we zijn er bang voor, vinden ze eng of vies. En dan zijn ze ook nog eens met zoveel. Zelfs zijn er dwaallichten als filosoof Bas Haring die meent dat we wel met wat minder soorten toekunnen. Hij realiseert zich niet eens dat al die insecten tot voedsel dienen voor andere dieren, met name vogels. Het is onzinnig om in kort bestek weer te geven waartoe insecten allemaal in staat zijn. Bouma heeft daar nu juist een geweldig boek over geschreven.Recensie door Enno Nuy
De open samenleving en haar vijanden van de Oostenrijks-Britse filosoof Karl Raimund Popper wordt algemeen beschouwd als een sleutelwerk in de wereldgeschiedenis. Volgens de Britse krant The Times is het ‘een van de belangrijkste boeken van de eeuw’ en Bertrand Russell noemde het ‘een werk van het allergrootste belang, dat gelezen moet worden vanwege de meesterlijke kritiek op de vijanden van de democratie van vroeger en nu’. Dus tegen het autoritarisme, nationalisme en neomarxisme, maar voor de open samenleving.
We leven in een pluralistische maatschappij, en als CD&V de Roomse sharia wil invoeren, beroept die partij zich inzake abortus best niet op wetenschap. Wie dat wel doet, volgt gewoon de experten van de abortuscommissie, die de grens voor bewustzijn bij de foetus unaniem en veilig op 20 weken legden. Eén expert uitgezonderd, voor wie de dictaten van de sharia twee weken korting waard waren en op 18 weken uitkwam.
De gevangenneming van de voormalige burgemeester van Istanbul Ekrem İmamoğlu gaat niet over één politicus. Het dient als waarschuwing. Men doet zich voor als een democratie, terwijl Erdoğan rechtbanken gebruikt om tegenstanders uit te schakelen. Terwijl kiezers in Turkije vechten om hun kandidaten te kunnen kiezen zonder inmenging van rechtbanken, moeten buitenlandse leiders druk uitoefenen op Turkije om vrije en eerlijke verkiezingen toe te staan.
Dit boek De weg naar onvrijheid is een heldere en krachtige geschiedschrijving van de moderne tijd vanaf de beide wereldoorlogen. (Alleen China komt in dit boek niet aan bod). De misdadigheid van de Russen spat van iedere pagina af. Wie zich een beeld wil vormen van de geopolitieke ontwikkelingen vanaf het midden van de twintigste eeuw, kan niet om dit boek heen. Recensie door Enno Nuy.
De uitspraken van de Amerikaanse ambassadeur Bill White dat ons land antisemitisch is, slaan nergens op. Besnijdenissen van jongens en meisjes die niet uit medische noodzaak worden uitgevoerd, maar cultureel of religieus van aard zijn, vormen een aantasting van de menselijke integriteit. De uitval van de ambassadeur is dan ook volkomen ongepast. Hij zou beter eens kijken naar zijn eigen land waar verschillende massamoorden gebeurden door antisemitische extreemrechtse daders.
