1984 – George Orwell

Dit boek, gepubliceerd in 1949, beschrijft duidelijk het Sovjetcommunisme (dat in Orwells tijd door veel intellectuelen werd geprezen) en voorspelt de nabije toekomst. Hoewel het Orwells interpretatie van het leninisme/stalinisme is, vind ik die redelijk accuraat en betrouwbaar; het is evenzeer van toepassing op fascisme, nazisme, islamisme en eigenlijk elk politiek systeem dat de acties en gedachten (d.w.z. het persoonlijke leven) van de hele bevolking probeert te beheersen. Recensie door Xander Niks.

Een nieuwe orde waarin liberale waarden floreren – Moreno Bertoldi & Marco Buti

Een verenigde alliantie van middelgrote mogendheden zou een aanzienlijke invloed hebben, aangezien de leden elk een buitenproportionele invloed zouden uitoefenen op specifieke domeinen. De EU is een economische grootmacht; India en Japan zijn respectievelijk de vierde en vijfde economie ter wereld; Canada is een energiesupermacht; Brazilië en Australië beschikken over enorme natuurlijke hulpbronnen; en het Verenigd Koninkrijk blijft een belangrijk financieel centrum.

Slaapwandelaars - Christopher Clark

In de geschiedschrijving is het te weinig bekend, maar voor de Grote Oorlog waren er al twee Balkanoorlogen die in 1912 en 1913 zorgden voor internationale spanningen tussen de toenmalige grootmachten en hun bondgenoten. Servië werd steeds machtiger en zelfbewuster en verleende steun aan al wie de Dubbelmonarchie bestreed. Natuurlijk speelden er ook andere belangen, maar de moordaanslag door Princip had een enorme impact en werd aangegrepen om oude rekeningen te vereffenen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

ICE, de Gestapo van Trump? – Enno Nuy

In mijn wereld beschouw ik ICE als een Gestapo en zie ik dat Trump erop uit is chaos te creëren. Het stelt hem in staat om steeds groteskere noodmaatregelen tegen zijn eigen bevolking te nemen. Het lijkt er toch nadrukkelijk op dat Trump een burgeroorlog probeert te ontketenen. Trump zal de macht niet vrijwillig op willen geven. Hij is met afstand niet alleen de slechtste, maar ook de gevaarlijkste president ooit. En ik zeg u: het ergste moet nog komen.

De gevaarlijkste leugen over vrijheid – Jean-Jacques De Gucht

De vraag moet dan ook gesteld worden of morele vooruitgang onmogelijk is. Het antwoord is nee. Maar ze zit niet alleen in betere mensen. Ze zit vooral in betere structuren. In seculier onderwijs dat kritisch denken organiseert. In seculiere instellingen die macht verdelen in plaats van concentreren. In onafhankelijke rechtspraak die ook geldt wanneer ze politiek ongemakkelijk wordt. Met andere woorden in een rechtsstaat die haar eigen kritiek verdraagt.

De Europese Unie kan Trump op de knieën dwingen – Paul De Grauwe

Verleden week maakten de Europese leiders eindelijk een vuist, en jawel, het werkte. Het perspectief waarbij Amerikaanse exporteurs in hun portemonnee zouden worden getroffen, had een dubbel effect. Ten eerste mobiliseerde dit een binnenlandse oppositie tegen het tarievenbeleid van Trump, zelfs binnen de Republikeinse Partij. Ten tweede reageerde Wall Street met een flinke duik in de aandelenprijzen. Er is niets waar Trump en zijn kleptocratische vrienden meer voor bevreesd zijn.

Holocaust herdenkingsdag: een herhaling voorkom je in het stemhokje - David Van Turnhout

Vandaag 27 januari is de internationale herdenkingsdag voor de slachtoffers van de Holocaust. Als nakomeling van een Auschwitz-overlevende vraagt David Van Turnhout zich vaak af hoe zijn grootvader na drie jaar concentratiekampen vandaag zou hebben gedacht over de genocide in Gaza, het straatgeweld door ICE-agenten in de Verenigde Staten en de deportatie van enorme aantallen immigranten zonder enige vorm van proces.

De rechtsstaat in de VS wankelt, 1933 is dichterbij dan ooit – Dirk Verhofstadt

Trump liegt doelbewust en steunt de compleet onwettige acties van ICE-agenten die meer lijken op moorden dan op gewone politionele interventies. Daarenboven gedraagt Trump zich net als Hitler als iemand die denkt dat hij onfeilbaar en almachtig is. Zijn feitelijke inlijving van Venezuela en zijn eis om Groenland in handen te krijgen – die zaak is nog helemaal niet opgelost, geloof mij – tonen aan hoe gevaarlijk hij is. De rechtsstaat in de VS wankelt. 1933 is dichterbij dan ooit.

Over het gevaar van censuur en boekverbanningen – David Van Turnhout

Liberales-kernlid, journalist en fotograaf David Van Turnhout spreekt zich naar aanleiding van de internationale dag van het onderwijs uit tegen censuur. Niemand zou het recht mogen hebben om te bepalen wat anderen lezen of schrijven. Mensen moeten zelf kunnen bepalen wat moreel juist of onjuist is. Een staat die die beslissingen voor zijn burgers neemt, is zelf moreel verwerpelijk. Voor je het weet, zijn de enige boeken die je nog mag lezen, boeken die een crimineel regime steunen.

Europeana - Patrik Ourednik

Op minder dan 150 kleine bladzijden slaagt Oerednik erin de essentie van de 20ste eeuw weer te geven. Een eeuw van wereldoorlogen, van Holocaust en nazisme, van communisme en kapitalisme. Waarbij hij tegelijk inzoomt op schijnbaar banale gebeurtenissen als de betekenis van kauwgum, het nut van geperforeerd toiletpapier, het belang van wegwerpluiers, de reden waarom Stalin zich keerde tegen het Esperanto, en uitlegt waarom het Duitse leger speciaal gasmaskers ontwikkelde voor honden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Over de vooruitgang van de menselijke geest – Nicolas de Condorcet

In dit werk zie je Condorcet fulmineren tegen de gruwelijke slavernij door Europeanen, tegen de systematische onderdrukking van vrouwen en hun tweederangspositie in de maatschappij, tegen de onwetendheid van de massa en het machismo van de elite (dat helaas nog steeds bestaat). Hij heeft de publicatie van zijn werk nooit kunnen meemaken – hij stierf eenzaam in een koude cel, om onbekende redenen. Lees het, het is de moeite meer dan waard! Recensie door Xander Niks.

De macht van de machtelozen – Mark Carney

Vandaag zal ik spreken over een breuk in de wereldorde, het einde van een aangename fictie en het begin van een harde realiteit, waarin geopolitiek, waarin de grote, dominante macht, geen grenzen of beperkingen kent. Aan de andere kant wil ik u vertellen dat de andere landen, met name middelgrote mogendheden zoals Canada, niet machteloos zijn. Zij hebben de capaciteit om een ​​nieuwe orde te creëren die onze waarden omvat, zoals respect voor mensenrechten, duurzame ontwikkeling, solidariteit, soevereiniteit en territoriale integriteit.

De autoritaire illusie – Jacques Attali

De ware vijand van dictators is het verlangen naar vrijheid. Daarom benadrukken ze de tekortkomingen van de democratie, vergroten ze de verdeeldheid en presenteren ze het falen ervan als onvermijdelijk. Het is ook de reden waarom de Verenigde Staten onder president Donald Trump er alles aan zullen doen om Europese leiders te verzwakken, die voor de aspirant-dictator van Amerika angstaanjagender zijn dan de Russische en Chinese autocraten die hij vaak prijst.

Over de geest der wetten – Montesquieu

Montesquieu is het meest bekend om zijn machtsverdeling binnen een staat. Om de (onvermijdelijke?) val van een republiek of monarchie in despotisme tegen te gaan, moeten we de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht van een staat opsplitsen. Het parlement moet de wetten maken, de regering of de koning moet de wetten uitvoeren en een onafhankelijke rechterlijke macht moet individuele zaken beoordelen. Dit is essentieel voor een rechtsstaat. Recensie door Xander Niks.

Het verdorven genootschap - Philipp Blom

De 18de eeuw was waarschijnlijk de meest revolutionaire. Koning en kerk hadden de macht nog steeds in handen maar de eerste haarden van verzet tegen het absolutisme werden zichtbaar en zouden een bijzondere invloed hebben op de maatschappelijke gebeurtenissen enkele decennia later zoals de Franse Revolutie en de Amerikaanse Onafhankelijkheidstrijd. De kerken, hierin gesteund door de vorsten, behielden nog steeds hun greep op de moraal en het gedrag van de mensen maar toen kwam van het atheïsme. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De vrolijke misantroop – Floris van den Berg

Wie De vrolijke misantroop leest, kan niet voorbij de vele personen wiens hoofd hij, spreekwoordelijk, liever zou zien eindigen in de mand onderaan een guillotine. Hij haalt uit naar de huidige autoritairen en despoten, de postmodernisten en nihilisten, de religieuzen en conservatieven, de wokisten en linkse nuttige idioten, de illiberalen en carnisten.. Op het eerste zicht zit er geen lijn in dit dagboek, maar toch krijg je al lezend een goed beeld van de bijzonder consequente filosoof die Floris van den Berg is. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De ogen van de Panda - Etienne Vermeersch

Zeven jaar geleden overleed Etienne Vermeersch. Om hem vandaag te herdenken publiceren we opnieuw deze recensie over De ogen van de panda, dat algemeen beschouwd wordt als zijn belangrijkste werk. Toen hij geboren werd in 1934 waren er 2 miljard mensen, inmiddels zijn we met meer dan 8 miljard, waarvan er minstens één miljard in de diepste ellende leven. Dit boek moet gelezen worden door iedereen die het goed meent met onze planeet en haar (toekomstige) bewoners. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Ruis – Daniel Kahneman, Olivier Sibony, Cass Sunstein

Ruis verwijst naar verschillen in voorspellingen of beslissingen, genomen door verschillende mensen of zelfs herhaaldelijk door dezelfde persoon. Zoals variaties in verzekeringspremies afhankelijk van de verzekeraar die dezelfde zaak analyseert, verschillen in de ernst van straffen voor hetzelfde misdrijf, het aannemen van personeel, beslissingen over immigratie of kinderopvang, diagnoses van ziekten, beoordelingen van schoolwerkstukken door docenten, enzovoort. Recensie door Marcel Santos.

De antimorele moraal van Trump – Peter Singer

In een interview met journalisten van de New York Times, kreeg Trump de vraag: “Ziet u enige beperking van uw macht op het wereldtoneel? Is er iets dat u zou kunnen tegenhouden als u dat zou willen?” Trump antwoordde: “Ja, er is één ding. Mijn eigen moraliteit. Mijn eigen geest. Dat is het enige dat mij kan tegenhouden, en dat is heel goed.” “Niet het internationaal recht?”, vroeg een andere journalist. Trump antwoordde: “Ik heb het internationaal recht niet nodig.”

Dier, natuur en mens. Milieufilosofie en dierethiek - Dyane Til en Marloes Boere

Filosoferen leidt nu tot bepaalde uitkomsten, zoals atheïsme, veganisme, de morele superioriteit van mensenrechten en de morele noodzaak om klimaatmaatregelen te nemen. Dat zal niet iedereen leuk vinden. Filosofie gaat niet over leuk of aardig, maar om het lef om de conclusie van een zorgvuldige argumentatie te accepteren. Ik hoop dat dit boek helpt met het bereiken van het morele kantelpunt op het vlak van milieu- en dierenethiek. Recensie door Floris van den Berg