Gevangene van Stalin en Hitler – Margarete Buber-Neumann

Margarete Buber-Neumann schreef een indrukwekkend verslag over haar verblijf in de goelag en het concentratiekamp. De achteloosheid van de volstrekt paranoïde stalinisten is verbijsterend en evenzo pervers en misdadig. Maar het lijkt mij toch dat de wreedheid van de nazi’s ongeëvenaard was. Gelukkig heeft zij deze waanzin overleefd en kon ze getuigen van de misdaden door de gestaalde kaders van Stalin en door de nazi’s van Hitler. Recensie door Enno Nuy.

Liberalism – Ludwig von Mises

Mises is, zoals bekend, een fervent verdediger van individuele vrijheid, maar samenwerking tussen mensen is nodig. Voor hem wordt het leven in de samenleving gekenmerkt door samenwerking en arbeidsverdeling, hoewel de staat zich niet in het privéleven mag mengen, behalve in zeer uitzonderlijke gevallen, om de vrijheid te waarborgen en degenen in toom te houden die de continuïteit van het leven in de samenleving bedreigen. Recensie door Marcel Santos.

Het menselijk inzicht – David Hume

Hume's onderzoekt hoe mensen verbanden leggen tussen het ene feit en het andere, die ze oorzaak en gevolg noemen. Hij onderscheidt indrukken en ideeën. Indrukken zijn de beelden die in onze geest worden afgedrukt als gevolg van onze ervaringen. Ideeën zijn zwakker dan indrukken; het zijn rationalisaties, verbanden die we leggen met behulp van onze indrukken. De principes van verband of associatie tussen ideeën zijn gelijkenis, contiguïteit en causaliteit. Recensie door Marcel Santos.

Waarom het deze keer anders is voor Iran – Vali Nasr

Zelfs als Iran een directe confrontatie met de VS kan vermijden, en zelfs als de huidige golf van protesten afneemt, bevindt de economie van het land zich in een neerwaartse spiraal. Dat betekent dat de publieke woede op de middellange en lange termijn alleen maar zal toenemen. De Islamitische Republiek zit klem tussen de externe dreiging van de VS en Israël en de interne dreiging van een massale opstand. Een totale ineenstorting van de Islamitische Republiek is er nog niet, maar de Iraanse revolutie nadert haar einde.

Bullshit Jobs – David Graeber

Op basis van Graebers analyse moeten we werk waarderen dat voorziet in menselijke behoeften, zoals zorg, creativiteit en het verbeteren van het leven van anderen. Om dat te bereiken, moeten we de moderne visie op zijn kop zetten: minder uren werken en meer gefocust werken moeten worden gestimuleerd. We moeten geen wrok koesteren tegen mensen zonder werk, maar eerder tegen degenen die ons zoveel van ons leven laten verspillen. In feite promoot Graeber het universeel inkomen. Recensie door Xander.

Luidt Venezuela een internationale orde zonder regels in? - Carla Norrlöff

Natuurlijk hebben materiële en ideologische belangen – toegang tot olie, regionale invloed en verzet tegen socialisme – altijd het Amerikaanse beleid ten opzichte van Venezuela bepaald. Wat nieuw is in dit geval, was de afwezigheid van een duidelijk geformuleerde drempel of noodsituatie die dwangmaatregelen kon rechtvaardigen. Bovendien is deze onzekerheid versterkt door openlijke dreigementen van Trump aan het adres van nauwe Amerikaanse partners zoals Canada en Groenland.

The Lost History of Liberalism – Helena Rosenblatt

Over het begrip 'liberalisme' bestonden discussies tussen verdedigers van laissez-faire en auteurs die meer sympathie hadden voor de opbouw van het algemeen belang via de staat, te omvatten. In Duitsland werden de auteurs die het meest toegewijd waren aan laissez-faire orthodox genoemd, terwijl degenen die geloofden in meer staatsinterventie, met name in de hulpverlening aan mensen in nood, 'nieuwe liberalen' of 'progressieven' werden genoemd. Recensie door Marcel Santos.

Pleidooi voor universalisme in een versnipperde wereld - Kausik Basu

Een werkelijk grenzeloze wereld blijft ongetwijfeld een verre droom. Wat we nu wel kunnen doen, is de supranationale organisaties versterken zoals de Verenigde Naties, de Bretton Woods-instellingen en het Internationaal Strafhof. Nu een nieuw jaar begint, moeten we de aspiraties koesteren voor een wereld waarin niemand als 'anders' wordt behandeld en vluchtelingen en migranten niet worden ontmenselijkt als degenen die ons brood stelen. Universalisme is een droom, maar geen onmogelijke.

Utilitarisme – John Stuart Mill

John Stuart Mill blinkt in dit boek uit in de kunst van het helder en objectief schrijven. Het utilitaristische principe is duidelijk: menselijk handelen is juist voor zover het geluk bevordert – begrepen als plezier en de afwezigheid van pijn – en onjuist voor zover het het tegenovergestelde van geluk teweegbrengt, namelijk het ontnemen van plezier. Op collectief niveau is de handeling die rekening houdt met het welzijn van de samenleving juist, zelfs als deze individueel leed veroorzaakt.

Het wereldwijde gevaar van irredentisme – Dirk Verhofstadt

De Amerikaanse inval in Venezuela en de eis van Trump om Groenland te annexeren, zijn precedenten die ook andere grootmachten zullen aangrijpen om hun imperialistische aanspraken op soevereine landen met geweld uit te voeren. Poetin doet dat al in Georgië en Oekraïne. Netanyahu in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. China staat klaar om Taiwan te veroveren. Al die irredentistische aanspraken vormen een enorm gevaar voor de wereldvrede, de mondiale welvaart en het wereldwijde klimaatprobleem.

Zwaag: De zeven levens van Joost Zwagerman - Maria Vlaar

‘Ik wist niet dat het zo’n seksueel dier was’, kirt Chantal Pattyn koket tijdens een uitzending van Pompidou op Klara naar aanleiding van het verschijnen van deze biografie.

Het is tien jaar geleden dat de meest belezen en meest bevlogen cultuurcriticus en bloemlezer der letteren zich van het leven beroofde. Deze biografie gunt u een intieme blik op de man en de schrijver.

Recensie door Jan-Willem Geerinck

De weg naar slavernij – Friedrich Hayek

De weg naar slavernij kan worden gelezen als een belangrijk tegenwicht voor de natuurlijke neiging van veel samenlevingen om de staat te laten ingrijpen in het leven van de particuliere sector. Het verwoordt het liberale – in de klassieke zin – argument in het eindeloze debat met voorstanders van meer staatsinterventie, ter verdediging van de vrijheid van het individu en tegen totalitaire tendensen die vrij spel krijgen naarmate centrale planning wordt geïmplementeerd. Recensie door Marcel Santos.

De euforie van de verkiezingsoverwinning heeft in Ninove plaatsgemaakt voor angst – Luc Barbé

Forza Ninove ondervindt al dertien maanden dat een absolute meerderheid in de gemeenteraad geen absolute macht betekent, en dat de rechtsstaat en het middenveld – al krijgen ze ook bij ons zware klappen – nog altijd behoorlijk functioneren. Dat mag geen reden zijn om hen te onderschatten. Burgemeester D’Haeseleer is een gewiekst strateeg. Bovendien legitimeren buitenlandse politici – van Trump over Bardella tot Wilders – de facto zijn verhaal.

All life is problem solving - Karl Popper

‘We must remind our politicians that their responsability does not end with their death or resignation,’ aldus Popper, waarmee hij aangaf dat we een morele plicht hebben tegenover onze nakomelingen. Hij deed die uitspraak met het oog op een mogelijk nucleair conflict, maar ook ecologisten zullen ze vandaag met instemming herhalen. Popper haatte waarheidclaims, voor hem bestonden er enkel hypothesen die men aan de grootst mogelijke kritiek moest onderwerpen. Dit inzicht staat haaks op elk totalitair denken. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een tikkende klok in het leven van duizenden gezinnen – Miranda Ulens

Vanaf deze maand verliest een eerste groep werkzoekenden zijn uitkering, en plots kijkt iedereen elkaar nerveus aan. De beperking van de werkloosheid in de tijd werd gepresenteerd als een kordaat signaal. Maar zodra het signaal gegeven was, liet men de opvolging liggen. Nu de uitvoering begint, blijkt hoe kort door de bocht de redenering was dat “men wel aan het werk zal gaan als de uitkering stopt”. En hoe weinig is geïnvesteerd om op te vangen wie uit de boot valt. Vlaanderen is niet klaar voor wat komt.

Goede journalistiek vraagt om nieuwsgierigheid – Ewout Klei

De tegenstelling tussen objectiviteit en subjectiviteit in de journalistiek is een schijntegenstelling. Wat telt is het verschil tussen nieuwsgierigheid en ideologische vooringenomenheid. In tijden van nepnieuws, polarisatie en haat hebben we geen activistische zendelingen nodig, maar nieuwsgierige journalisten. Mensen die doorvragen, die de onderste steen boven halen, die stem geven aan wie niet gehoord wordt en ook wie zich onterecht miskend voelt kritisch durven bevragen.

De politieke versnippering in Europa bleek een fantastisch voordeel – Paul De Grauwe

De centrale stelling van Nobelprijswinnaar Mokyr is dat de Europese cultuur die ontstond na 1500, de industriële revolutie mogelijk heeft gemaakt. Die revolutie brak 200 jaar later door, eerst in Engeland en vervolgens op het Europese continent. Een merkwaardige stelling. We zijn allen erg beïnvloed door de marxistische visie dat de economische en technologische ontwikkelingen de cultuur bepalen. Volgens Mokyr is het omgekeerde waar.

Wisselwachter. Amerika-Europa 1933-1945 – Geert Mak

In Wisselwachter beschrijft Geert Mak Harry Hopkins als adviseur van Franklin Delano Roosevelt. Van 1933 tot 1945 zijn zij bepalend geweest voor wat er in de wereld gebeurde. Roosevelt geldt als een van de grootste presidenten in de Amerikaanse geschiedenis. Hij werd dan ook vier keer verkozen. Hopkins was daarbij zijn belangrijkste medewerker, zijn wisselwachter. Voor Jean Monet was hij als een schaduwprins, onmisbaar. Recensie door Paul Van Aelst.

Het Westen – Josephine Quinn

We leven in een volkomen geglobaliseerde wereld. Iets wat populisten maar niet kunnen begrijpen, laat staan verwerken. Hoe het ook zij, de notie dat het Avondland gegrondvest zou zijn op de Grieks-Latijnse oudheid en dat die oudheid een autonome beschaving zou zijn, als een deus ex machine, is te zot voor woorden. Quinn heeft met haar studie die onzinnige aanname voor eens en voor altijd ontzenuwd. Recensie door Enno Nuy.