Voor wie niet is ingewijd in de natuurkunde, en dat geldt zeer beslist voor mij, is dit geen eenvoudige kost maar als je geconcentreerd leest, laat Rovelli je een fascinerende wereld zien, ook de wereld waarin wij leven maar zo anders dan we gewend zijn. En dan wordt het ondanks de hoge mate van abstractie en de gecompliceerdheid van deze materie toch een schitterende leeservaring! Recensie door Enno Nuy.
De chaotische diplomatie tussen de regering van president Donald Trump en Iran levert nog meer bewijs dat de wereldpolitiek onbegrijpelijk is geworden. Maar als je een stapje terug doet, zie je dat alle grote conflicten van vandaag de dag deel uitmaken van één geheel, en dat er ondanks de schijnbare entropie een krachtige logica van aanpassing en veerkracht aan het werk is. De vier grootste brandhaarden van dit moment vloeien voort uit historische processen die ze grotendeels voorspelbaar maakten.
Aan de hand van het werk en het leven van denkers als Albert Camus, Georges Bernanos, Raymond Aaron, Hannah Arendt, George Orwell, en anderen houdt Jean Birnbaum in dit essay een warm pleidooi voor het beoefenen van nuance in het publieke debat. Minder polarisering, meer nuancering dus. Het was ook een van de lievelingsboeken van wijlen Caroline Pauwels.Recensie door Michel De Wolf.
Maxime Prévot en Anneleen Van Bossuyt kunnen best nog eens deze Bijbelpassage lezen: “Behandel anderen steeds zoals je zou willen dat ze jullie behandelen”. Want terwijl ons land toestaat dat hier vijf mannen komen onderhandelen over deportaties van Afghanen naar hun land van herkomst – waarmee ze de facto het Taliban-regime legitimeren – stuurt onze FOD Buitenlandse Zaken een formeel negatief reisadvies voor Afghanistan. Met Taliban-moordenaars doe je geen zaken. Wie dat toch doet, werkt mee met een middeleeuws terreurregime.
Trumps grillige besluitvorming, roekeloze uitgaven, willekeurige ontslagen van overheidspersoneel en incompetente economische politiek hebben het welzijn geschaad. Zijn flagrante schendingen van wetten, akkoorden en normen – vaak voor eigen verrijking – maken het nog erger. Trump heeft de meest fundamentele principes van Amerika ondermijnd, zoals een eerlijk proces en gelijkheid voor de wet. Men kan enkel hopen dat de 250e verjaardag van de Onafhankelijkheidsverklaring de Amerikanen zal herinneren aan het belang van deze principes.
Johan Braeckman is behalve een evolutionist, een humanistisch ingestelde persoon, wat we in zijn boeken terugvinden. Hij is een uitstekende verteller, zodat er afwisseling is tussen feiten en begeleidende verhalen. Herhalingen zijn onvermijdbaar, want de hoofdstukken belichten allemaal een aspect van hetzelfde verschijnsel “mens”. Het is geen boek dat je in één ruk uitleest, maar het is zeer toegankelijke lectuur voor iedereen die geïnteresseerd is in de zoektocht naar menselijkheid. Recensie door Gerda Sterk.
Progressieve en internationalistische kiezers in het Verenigd Koninkrijk zijn momenteel verdeeld over Labour, de Groenen en de Liberaal-Democraten. Aangezien 83% van de Labour-kiezers, 84% van de Liberaal-Democraten en 82% van de Groenen aangeeft de Brexit ongedaan te willen maken, is Europa het enige plausibele thema dat een meerderheid van de Britse kiezers zou kunnen aanzetten tot ‘tactisch stemmen’: door in elk kiesdistrict de pro-Europese kandidaat te steunen die de beste kans maakt om de Tories en Reform te verslaan.
Een cordon sanitaire is een stuk gereedschap dat politieke partijen kunnen hanteren om ongewenste coalities te vermijden. In andere situaties is zo’n cordon een bij voorbaat mislukte poging om onwelgevallig gedachtegoed buiten de deur te houden. Niet doen dus. Ik zou zeggen, laat die discussie maar plaatsvinden. Zo’n burgerinitiatief als de Save Europe Act is de lakmoesproef voor de vraag of we onszelf nog een beschaving mogen noemen.
Een kleine maar zeer invloedrijke christelijke beweging, de New Apostolic Reformation (NAR), staat achter Trumps politieke succes. Ze hielp hem winnen in 2016 en 2024, was blijkbaar ook betrokken bij de bestorming van het Capitool en schreef mee aan Project 2025. Figuren als JD Vance en Pete Hegseth zijn schatplichtig aan haar ideeën. Deze beweging is gevaarlijker dan ze lijkt, ze raakt het leven van gewone mensen ook als die er nog nooit van gehoord hebben.
De onschendbaarheid van de woning behoort tot de oudste en meest fundamentele waarborgen van de democratische rechtsstaat. Net omdat een woning de plaats is waar mensen zich veilig en beschermd moeten kunnen voelen, heeft men altijd erkend dat de overheid daar slechts onder zeer strikte voorwaarden mag binnendringen. Dit debat gaat over meer gaat dan migratie alleen. Het gaat over de vraag hoever een overheid mag gaan in de privésfeer van mensen. Het gaat over de grenzen van staatsmacht.
De liberale uitdaging van de eenentwintigste eeuw bestaat er niet in om te kiezen tussen paternalisme en laissez-faire. Zij bestaat erin een samenleving te bouwen waarin mensen voldoende vrijheid krijgen om hun eigen leven vorm te geven, en voldoende vorming, kansen en verantwoordelijkheid om dat ook daadwerkelijk te kunnen doen. Vrijheid, verantwoordelijkheid en gelijkwaardigheid vormen daarbij geen tegenstellingen. Zij versterken elkaar.
Een van de meest indringende reportages betreft de bevrijding van het concentratiekamp van Dachau, waar Martha Gellhorn de gruwelijke realiteit van de Duitse kampen met eigen ogen ziet. Ze legt daar duidelijk getuigenis van af. Na deze hoofdmoot over de Tweede Wereldoorlog volgt nog een reportage vanuit Java, waar een van de eerste oorlogen tegen de kolonisatoren (hier Nederlanders) plaats vindt. Verder volgt nog een verslag over het Neurenberg-proces en een internationale vredesconferentie in Parijs na de oorlog. Recensie door Fons Mariën.
Met de rentestijging beoogt de ECB het volgende: banken zullen de rente op hypotheken en andere bankkredieten verhogen. Dat doet de vraag naar dergelijke kredieten dalen. Dus er zal minder gebouwd worden, minder geïnvesteerd worden en de consumptie gefinancierd door kredieten zal dalen. Kortom, de totale vraag naar goederen en diensten zal afnemen. Als economen begrijpen we allemaal dat als de vraag daalt, de prijzen dat ook zullen doen (bij gelijk aanbod). Zo hoopt de ECB het inflatiespook te temmen.
De Indiase burgers zijn getuige van een opmerkelijke omkering van de democratie: een regering die haar kiezers kiest in plaats van andersom. Terwijl de onvrede onder de bevolking in het hele land toeneemt, heeft de regerende Bharatiya Janata Party (BJP) van premier Narendra Modi haar greep op de macht versterkt door het verkiezingsproces zelf te manipuleren. Het resultaat is een schrijnende herinnering aan wat er kan gebeuren wanneer instellingen die de democratische integriteit moeten waarborgen, deze juist ondermijnen.
Naarmate nationale belangen uiteenlopen, wordt economische afhankelijkheid steeds vaker ingezet als dwangmiddel, wat leidt tot rivaliserende strategische blokken. En dat op een moment dat mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering, migratie en AI zich sneller intensiveren dan bestaande instellingen kunnen bijbenen. Hoewel het verleidelijk kan zijn om vast te houden aan een vergane orde of ons neer te leggen bij permanente geopolitieke rivaliteit, is er behoefte een nieuw model van internationale samenwerking dat is gebaseerd op coalitiebestuur.
Ik hoor Trump en zijn MAGA-aanhangers zeggen dat kooivechten een volksvermaak zijn, maar besef dat het om een bloedige vechtsport gaat die dit historische jubileum reduceert tot een mediaspektakel waarin bloed, agressie, sensatie en commercie belangrijker zijn dan gecultiveerdheid, fatsoen en staatsmanschap. Wat die herdenking zou moeten zijn, is de viering van een democratisch experiment dat 250 jaar geleden begon en dat, ondanks alle vele laagtes, uitmondde tot een baken van vrijheid toen het in Europa de verkeerde kant opging.
Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden in de voormalige Asmogendheden de meest militante studentenbewegingen als een manier om de medeplichtigheid van voorgaande generaties te verwerken. Maar terwijl de Rote Armee Fraktion en andere anti-fascistische groeperingen werden achtervolgd door herinneringen aan misdaden uit het verleden, zijn de jongeren van vandaag die grotendeels vergeten en vindt een groeiend aantal mensen extreemrechtse politiek cool, aldus Ian Buruma.
Vrijwel elke belangrijke maatschappelijke vooruitgang kwam er via protest. Vrouwenstemrecht, arbeidsrechten, burgerrechten en milieuwetgeving kwamen er niet omdat machthebbers spontaan besloten het juiste te doen, maar omdat mensen zich organiseerden, protesteerden en bestaande verhoudingen uitdaagden. Ook zij werden in hun tijd vaak weggezet als radicalen, onruststokers of gevaarlijke activisten. De vraag moet niet zijn wie er achter elk protest zit, maar waarom zoveel mensen vandaag redenen zien om te protesteren.
Weimar is niet alleen een waardevol historisch boek, maar bevat ook een sterke morele boodschap. Het geeft een antwoord op de vraag hoe het mogelijk was dat gewone burgers van de stad waar cultuur en kunst zo’n hoge vlucht hadden genomen, zo snel konden ontaarden tot meelopers van een moorddadig regime en terecht te komen in het absolute dieptepunt van onmenselijkheid met het kamp Buchenwald. Hoyer toont overtuigend aan dat de meeste inwoners van Weimar een morele blinde vlek hadden en na de oorlog zeiden: "Wir haben es nicht gewusst". Recensie door Dirk Verhofstadt.
“Volgens minister Verlinden (CD&V) zijn zwangere vrouwen geen competente volwassenen. Verlinden heeft een wetsvoorstel klaar, waarin ze de termijn van 12 naar 14 weken optrekt. En de wachttijd wil ze terugschroeven naar twee dagen. Te nemen of te laten. De minister wil hierover immers geen ‘tapijtenmarkt’ – ik leen even haar eigenaardige oriëntalistische metafoor – organiseren. Ironisch genoeg leest het voorstel alsof de minister zelf naar zo’n markt trok, en is teruggekomen met precies hetzelfde tapijt dat we al hadden.” – Heleen Debruyne
