Meer teksten — Liberales

De Indiase burgers zijn getuige van een opmerkelijke omkering van de democratie: een regering die haar kiezers kiest in plaats van andersom. Terwijl de onvrede onder de bevolking in het hele land toeneemt, heeft de regerende Bharatiya Janata Party (BJP) van premier Narendra Modi haar greep op de macht versterkt door het verkiezingsproces zelf te manipuleren. Het resultaat is een schrijnende herinnering aan wat er kan gebeuren wanneer instellingen die de democratische integriteit moeten waarborgen, deze juist ondermijnen.

Jun 14

Jun 14 Leren regeren in een versnipperde wereld – Dennis J. Snower

Naarmate nationale belangen uiteenlopen, wordt economische afhankelijkheid steeds vaker ingezet als dwangmiddel, wat leidt tot rivaliserende strategische blokken. En dat op een moment dat mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering, migratie en AI zich sneller intensiveren dan bestaande instellingen kunnen bijbenen. Hoewel het verleidelijk kan zijn om vast te houden aan een vergane orde of ons neer te leggen bij permanente geopolitieke rivaliteit, is er behoefte een nieuw model van internationale samenwerking dat is gebaseerd op coalitiebestuur.

Jun 14

Jun 14 Romeinse Spelen in de voortuin van het Witte Huis – Dirk Verhofstadt

Ik hoor Trump en zijn MAGA-aanhangers zeggen dat kooivechten een volksvermaak zijn, maar besef dat het om een bloedige vechtsport gaat die dit historische jubileum reduceert tot een mediaspektakel waarin bloed, agressie, sensatie en commercie belangrijker zijn dan gecultiveerdheid, fatsoen en staatsmanschap. Wat die herdenking zou moeten zijn, is de viering van een democratisch experiment dat 250 jaar geleden begon en dat, ondanks alle vele laagtes, uitmondde tot een baken van vrijheid toen het in Europa de verkeerde kant opging.

Jun 13

Jun 13 De levende spoken van gewelddadig radicalisme - Ian Buruma

Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden in de voormalige Asmogendheden de meest militante studentenbewegingen als een manier om de medeplichtigheid van voorgaande generaties te verwerken. Maar terwijl de Rote Armee Fraktion en andere anti-fascistische groeperingen werden achtervolgd door herinneringen aan misdaden uit het verleden, zijn de jongeren van vandaag die grotendeels vergeten en vindt een groeiend aantal mensen extreemrechtse politiek cool, aldus Ian Buruma.

Jun 12

Jun 12 Theo Francken heeft het liever over activisten dan over waarom mensen protesteren – Eva Vanhoorne

Vrijwel elke belangrijke maatschappelijke vooruitgang kwam er via protest. Vrouwenstemrecht, arbeidsrechten, burgerrechten en milieuwetgeving kwamen er niet omdat machthebbers spontaan besloten het juiste te doen, maar omdat mensen zich organiseerden, protesteerden en bestaande verhoudingen uitdaagden. Ook zij werden in hun tijd vaak weggezet als radicalen, onruststokers of gevaarlijke activisten. De vraag moet niet zijn wie er achter elk protest zit, maar waarom zoveel mensen vandaag redenen zien om te protesteren.

Jun 11

Jun 11 Weimar. Leven op de rand van de afgrond – Katja Hoyer

Weimar is niet alleen een waardevol historisch boek, maar bevat ook een sterke morele boodschap. Het geeft een antwoord op de vraag hoe het mogelijk was dat gewone burgers van de stad waar cultuur en kunst zo’n hoge vlucht hadden genomen, zo snel konden ontaarden tot meelopers van een moorddadig regime en terecht te komen in het absolute dieptepunt van onmenselijkheid met het kamp Buchenwald. Hoyer toont overtuigend aan dat de meeste inwoners van Weimar een morele blinde vlek hadden en na de oorlog zeiden: "Wir haben es nicht gewusst". Recensie door Dirk Verhofstadt.

Jun 10

Jun 10 Verlinden ziet het zelfbeschikkingsrecht van de zwangere vrouw als bijzaak – Heleen Debruyne

“Volgens minister Verlinden (CD&V) zijn zwangere vrouwen geen competente volwassenen. Verlinden heeft een wetsvoorstel klaar, waarin ze de termijn van 12 naar 14 weken optrekt. En de wachttijd wil ze terugschroeven naar twee dagen. Te nemen of te laten. De minister wil hierover immers geen ‘tapijtenmarkt’ – ik leen even haar eigenaardige oriëntalistische metafoor – organiseren. Ironisch genoeg leest het voorstel alsof de minister zelf naar zo’n markt trok, en is teruggekomen met precies hetzelfde tapijt dat we al hadden.” – Heleen Debruyne

Jun 9

Jun 9 Rechtsextremisme aan de kaak stellen of doodzwijgen? – Enno Nuy

Het is van het grootste belang dat het publiek tijdig en volledig op de hoogte gebracht wordt van belangrijke ontwikkelingen die mogelijkerwijze een bedreiging vormen voor de democratische rechtsorde. Die informatie is juist nu van essentieel belang om als kritische burger een positie in te nemen tegenover zulke ontwikkelingen. Daarover zwijgen omdat zulke ontwikkelingen mogelijkerwijs zouden kunnen profiteren van journalistieke aandacht is een levensgevaarlijke strategie.

Jun 9

Jun 9 Vrouwen in duistere tijden – Alicja Gescinska

‘Elk denken moet beginnen bij herinneren,’ schrijft Gescinska en dat is een grote waarheid. In feite is dit een drijfveer geweest voor alle vrouwen die ze in haar boek beschrijft, want elk van hen heeft een bijzonder drama meegemaakt in haar levensloop. Vrouwen in duistere tijden. Tien denkers van blijvende betekenis is een magistrale vorm van narratieve filosofie die toegankelijk is voor een breed publiek zonder aan diepgang in te boeten. Het is een intellectueel hoogtepunt in haar al rijk gevulde carrière. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Jun 8

Jun 8 Een zoektocht naar menselijkheid, 2 – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Er is in het universum en het menselijk bestaan geen externe zingeving te bespeuren. Maar door de gave van het bewustzijn en van de rede is de mens in staat zelf betekenis aan het leven te verlenen. Dit gebeurt, zo betoogt Johan Braeckman in een bewogen conclusie tot zijn majestueuze magnum opus, dankzij het beheersen van de humanistische levenskunst. Het uiteindelijk doel is het goede leven, dat bereikt wordt als het mens-zijn samenvalt met (mede-)menselijkheid. Recensie door Kristiaan Versluys.

Jun 7

Jun 7 De kosmische komedie – Frank Westerman

Via de eerste ruimtewandelaar, de fascinerende Aleksej Leonov in 1965, belanden we prompt in de Holocaust via Kamp Westerbork, dat nietige dorp in Drenthe waar ook radiotelescopen zouden verrijzen. De radiosterrenwacht van Westerbork scant het uitspansel op signalen uit de ruimte – maar doet dat staande op een afvoergoot naar de ondergang, schrijft Westerman. Recensie door Enno Nuy.

Jun 6

Jun 6 De schrik van Europa voor de concurrentiekracht - Daniel Gros

De roep om Europese leiders om de binnenlandse industrie te beschermen tegen de "oneerlijk" gesubsidieerde Chinese concurrentie wordt de laatste tijd steeds luider. Maar hoewel tarieven tijdelijk verlichting kunnen bieden aan een paar sectoren, kunnen ze Europa's technologische leiderschap, industriële dynamiek of exportconcurrentievermogen niet herstellen. De uitdaging voor Europa is vandaag de dag niet om zich te beschermen tegen Chinese export, maar om ondanks deze export concurrerend te blijven.

Jun 5

Jun 5 Over vrijheid - John Stuart Mill

In 1859, in hetzelfde jaar waarin Charles Darwin On the Origin of Species voorstelde, publiceerde John Stuart Mill zijn boek On Liberty. Deze twee boeken zijn van fundamenteel belang voor het humanistische wereldbeeld dat wij vandaag kennen. De roem van Darwins boek is echter vele malen groter dan Mills boek, terwijl de grondslag van de liberale democratie uiteengezet wordt in het manifest van Mill en zo minstens een even grote maatschappelijke impact had en heeft. Recensie door Floris van den Berg.

Jun 4

Jun 4 Duitsland heeft me nooit met rust gelaten - Thomas Mann

Dat Thomas Mann overtuigd was van het criminele en immorele karakter van het nazi-regime lees je als een rode draad doorheen zijn dagboekaantekeningen. Regelmatig verwijst hij naar de radioboodschappen die hij in het Duits via geallieerde zenders naar zijn landgenoten stuurde. Via de BBC-radio sprak Thomas Mann de Duitsers tientallen keren in zijn moedertaal toe met de openingszin ‘Deutsche Hörer’ (‘Duitse luisteraars’). Op 27 juli 1942 sprak hij over de massale moordpartijen op de Joden in het oosten. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Jun 3

Jun 3 Democratie is meer dan de volkswil – Eva Vanhoorne

Een democratische rechtsstaat is gebouwd op het inzicht dat ook meerderheden grenzen nodig hebben. Daarom bestaan grondwetten. Daarom bestaan grondrechten. Daarom bestaan onafhankelijke rechtbanken. Niet om de democratie tegen te werken, maar om burgers te beschermen tegen machtsmisbruik, minderheden te beschermen tegen de grillen van de meerderheid en ervoor te zorgen dat ook verkozen meerderheden zich aan bepaalde spelregels houden.

Jun 2

Jun 2 Regering zoekt 7 miljard, maar belastingbasis kromp al met 21 miljard euro – Paul De Grauwe

De regering is op zoek naar 7 miljard euro om het begrotingstekort te drukken. Een succesvolle sanering zal naast een vermindering van de uitgaven – die noodzakelijk blijft – ook de krimpende inkomsten moeten aanpakken. Wat moet gebeuren, is het sluiten van open poorten die het mogelijk maakten voor hogere inkomensgroepen om te vluchten uit het statuut van werknemer en een minder belaste weg te zoeken. Zo zijn ze erin geslaagd om de last van de sanering te verschuiven naar de schouders van de vele Belgen met lagere inkomens.

Jun 1

Jun 1 De breuk tussen Tech en MAGA komt eraan – Stephen Holmes

De retoriek van MAGA is verankerd in een mythisch verleden. Ze streeft naar het herstel van een verloren industriële, nationale en culturele orde waarin werk, genderrollen en het gemeenschapsleven vertrouwd en lokaal verankerd waren. Het dominante ethos van Silicon Valley beschouwt disruptie als een beschavingsimperatief en bestaande sociale structuren als vervangbaar. De ene kant smacht naar een geïdealiseerd verleden, terwijl de andere ernaar streeft het heden overbodig te maken.

May 31

May 31 De wereld in het klein – Norder Sietze

In zijn algemeenheid geldt dat biodiversiteit op eilanden met een ontoegankelijk landschap beter beschermd is tegen menselijke invloeden zoals ontbossing. Bouwsels van dieren als mieren, bevers en spinnen beïnvloeden andere wezens. Bouwsels van mensen ook, maar schaal en tempo zijn bij de mens vele malen groter dan bij andere dieren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de mens invloed had op zowel de immigratiesnelheid als de uitstervingssnelheid. Recensie door Enno Nuy.

May 30

May 30 Het Britse midden houdt geen stand - Harold James