All tagged Trump
Verleden week maakten de Europese leiders eindelijk een vuist, en jawel, het werkte. Het perspectief waarbij Amerikaanse exporteurs in hun portemonnee zouden worden getroffen, had een dubbel effect. Ten eerste mobiliseerde dit een binnenlandse oppositie tegen het tarievenbeleid van Trump, zelfs binnen de Republikeinse Partij. Ten tweede reageerde Wall Street met een flinke duik in de aandelenprijzen. Er is niets waar Trump en zijn kleptocratische vrienden meer voor bevreesd zijn.
Trump liegt doelbewust en steunt de compleet onwettige acties van ICE-agenten die meer lijken op moorden dan op gewone politionele interventies. Daarenboven gedraagt Trump zich net als Hitler als iemand die denkt dat hij onfeilbaar en almachtig is. Zijn feitelijke inlijving van Venezuela en zijn eis om Groenland in handen te krijgen – die zaak is nog helemaal niet opgelost, geloof mij – tonen aan hoe gevaarlijk hij is. De rechtsstaat in de VS wankelt. 1933 is dichterbij dan ooit.
Wie De vrolijke misantroop leest, kan niet voorbij de vele personen wiens hoofd hij, spreekwoordelijk, liever zou zien eindigen in de mand onderaan een guillotine. Hij haalt uit naar de huidige autoritairen en despoten, de postmodernisten en nihilisten, de religieuzen en conservatieven, de wokisten en linkse nuttige idioten, de illiberalen en carnisten.. Op het eerste zicht zit er geen lijn in dit dagboek, maar toch krijg je al lezend een goed beeld van de bijzonder consequente filosoof die Floris van den Berg is. Recensie door Dirk Verhofstadt.
In een interview met journalisten van de New York Times, kreeg Trump de vraag: “Ziet u enige beperking van uw macht op het wereldtoneel? Is er iets dat u zou kunnen tegenhouden als u dat zou willen?” Trump antwoordde: “Ja, er is één ding. Mijn eigen moraliteit. Mijn eigen geest. Dat is het enige dat mij kan tegenhouden, en dat is heel goed.” “Niet het internationaal recht?”, vroeg een andere journalist. Trump antwoordde: “Ik heb het internationaal recht niet nodig.”
Zelfs als Iran een directe confrontatie met de VS kan vermijden, en zelfs als de huidige golf van protesten afneemt, bevindt de economie van het land zich in een neerwaartse spiraal. Dat betekent dat de publieke woede op de middellange en lange termijn alleen maar zal toenemen. De Islamitische Republiek zit klem tussen de externe dreiging van de VS en Israël en de interne dreiging van een massale opstand. Een totale ineenstorting van de Islamitische Republiek is er nog niet, maar de Iraanse revolutie nadert haar einde.
Natuurlijk hebben materiële en ideologische belangen – toegang tot olie, regionale invloed en verzet tegen socialisme – altijd het Amerikaanse beleid ten opzichte van Venezuela bepaald. Wat nieuw is in dit geval, was de afwezigheid van een duidelijk geformuleerde drempel of noodsituatie die dwangmaatregelen kon rechtvaardigen. Bovendien is deze onzekerheid versterkt door openlijke dreigementen van Trump aan het adres van nauwe Amerikaanse partners zoals Canada en Groenland.
De Amerikaanse inval in Venezuela en de eis van Trump om Groenland te annexeren, zijn precedenten die ook andere grootmachten zullen aangrijpen om hun imperialistische aanspraken op soevereine landen met geweld uit te voeren. Poetin doet dat al in Georgië en Oekraïne. Netanyahu in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. China staat klaar om Taiwan te veroveren. Al die irredentistische aanspraken vormen een enorm gevaar voor de wereldvrede, de mondiale welvaart en het wereldwijde klimaatprobleem.
In de nacht van 9 op 10 november 1938 vond in nazi-Duitsland de Kristallnacht plaats, waarbij heel wat Joden werden gedeporteerd en vermoord. Negen decennia later kon niemand precies voorspellen wat er zou gebeuren toen de regering-Trump de deportatie van illegalen tot haar basisbeleid maakte, met de inzet van de Nationale Garde in Los Angeles en Washington – steden die beschouwd zouden moeten worden als ‘trainingsgebieden voor ons leger’ en ‘oorlogsgebieden’.
En wat nu? het nieuwe boek van Dominique Willaert, gaat verder dan analyse. Het is een oproep tot actie én een uitnodiging tot luisteren naar elkaar, naar de verhalen achter de cijfers, naar de mensen achter de slogans. “Vroeger wisten de Democraten wat er in ons land leefde en namen ze de juiste beslissingen. De mensen die nu in Washington zitten, hebben elke voeling met ons verloren.” Het is een sentiment dat de auteur in talloze gesprekken herkent. Recensie door Dimitri De Smet.
De tendens van deze tijd is illiberaal en antidemocratisch. Het zijn liberalen, samen met liberaal-democratische bondgenoten, die de strijd moeten blijven voeren tegen onrecht en tegen aanvallen op de trias politica. Zeker wanneer politici onder liberale vlag de vrijheid van vereniging willen inperken, moeten we daar helder en ondubbelzinnig over zijn. Liberalen zíjn antifascisten.
Het tijdperk waarin de VS-allianties en internationale instellingen versterkten, opkwamen voor democratie en mensenrechten, en bereid waren offers te brengen voor de rechtsstaat en het machtsevenwicht in de wereld, is voorbij. In plaats daarvan is er een wereld ontstaan waarin de acties van de VS meer worden bepaald door wat direct ten goede komt aan de Amerikaanse economie, individuele Amerikaanse bedrijven en de veiligheid van het thuisland.
Hoewel dit boek in 1994 werd gepubliceerd en daarom niets bevat over het uitgebreide onderzoek dat sindsdien is verricht, is het nog steeds ongelooflijk waardevol en blijven de bibliografieën relevant en nuttig. De verkiezing van Donald Trump was voor mij aanleiding om het op mijn nachtkastje te leggen. De belangrijkste les die ik eruit heb getrokken, is dat we onze eigen belangen aan de kant moeten zetten en vroeg moeten samenwerken om het verzet vol te houden. Recensie door Gregg Brozeit.
Met de expliciet nationalistische en nativistische richting, breekt de VS radicaal met de multilaterale aanpak die sinds 1945 de Amerikaanse politiek heeft geleid. De minachting voor liberale waarden neemt alle illusies over de huidige staat van de trans-Atlantische alliantie weg en maakt duidelijk dat Trump alleen aan de zijde van Europa zal staan als het zijn MAGA-ideologie (Make America Great Again) volledig omarmt – of liever gezegd, de Europese variant ervan: Make Europe White Again.
“Spot niet met je rivalen, weersta de drang om hen uit te dagen en, als je een overwinning op hen behaalt, stel je tevreden met het plezier van het succes, zonder je erop te beroemen in woorden of daden,” aldus Mazarin. Hier doemt voor mij het beeld op van de onbewogen Poetin die een bloemenkrans zou leggen aan het graf van zijn voormalige medestander Prigozjin, terwijl hij verklaart dat die mogelijks onder invloed van drank of drugs was. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Drie jaar na Dagboek 1933 verschijnt een herziene herdruk waarin de Vlaamse filosoof en publicist Dirk Verhofstadt waarschuwt dat het gevaar dichterbij is gekomen dan hij toen kon vermoeden. Met Donald Trump opnieuw in het Witte Huis ziet hij hoe democratische instituties verzwakken, autoritaire reflexen toenemen en parallellen met de jaren dertig steeds zichtbaarder worden. Het is nu menens. Interview door Ewout Klei.
Democratische instituties wankelen niet omdat één leider ze bedreigt, maar omdat samenlevingen weigeren eendrachtig op te treden tegen autoritaire tendensen, polarisatie en de normalisering van minachting voor de rechtsstaat en de persvrijheid. Critici signaleren dergelijke tendensen bij hedendaagse politieke figuren zoals onder meer Donald Trump, Vladimir Poetin, Nayib Bukele, Daniel Ortega, Recep Tayyip Erdoğan en Viktor Orbán.
Rusland probeert al tien jaar Europa en Amerika te verdelen, de NAVO te ondermijnen en de trans-Atlantische alliantie te verzwakken. Dit vredesplan, indien aangenomen, zal dat doel bereiken. Er bestaat een lange traditie van grootmachten in Europa die deals sluiten over de hoofden van kleinere landen heen, wat tot verschrikkelijk lijden heeft geleid. Het Molotov-Ribbentroppact bracht ons de Tweede Wereldoorlog. De overeenkomst van Jalta gaf ons de Koude Oorlog. Het Witkoff-Dmitrievpact, als het standhoudt, past perfect in die traditie.
Het was ooit gebruikelijk om te spreken van een "liberale internationale orde". Die tijd is duidelijk voorbij. We zijn een nieuw tijdperk van wereldwijde wanorde ingegaan. Het was duidelijk dat de gestage opkomst van China en andere opkomende economieën altijd een uitdaging zou vormen voor de regels die de westerse mogendheden na de Tweede Wereldoorlog hadden afgesproken. Maar de beslissende factor in de teloorgang van de liberale internationale orde is dat de VS ze heeft verlaten.
Extreemrechts verklaarde dat de stemming in het Europees Parlement op donderdag 13 november 2025, een historische dag was voor de Europese bedrijven en voor de democratie. Met de val van het cordon sanitaire is een meerderheid aan de rechterzijde van het politieke spectrum erin geslaagd de Green Deal-wetgeving in sterke mate te verzwakken. Schandelijk is dat een aantal liberale Europese parlementsleden het cordon sanitaire in de EU mee doorbraken.
In zijn meest interessante essays en gedichten, geschreven eind jaren 20 en begin jaren 30, speculeert de Duitse schrijver Kurt Tucholsky over hoe het rechtssysteem er in 1940 uit zal zien; ze zijn verbazingwekkend actueel. Zijn observatie, “Elke natie heeft de rechters die ze verdient” (“Jedes Volk hat die Richter, die es merit.”), zou best eens van toepassing kunnen zijn op de Verenigde Staten van vandaag in het tijdperk van Donald Trump. Recensie door Gregg Brozeit.
