Vreedzaam protest is een grondrecht – William Mostmans

We hebben het geluk te leven in een liberaal democratische rechtstaat. Die kwam niet tot stand door gehoorzaamheid aan een welwillend despoot, maar door protest, burgerzin en het afdwingen van grondrechten die we nu voor (te) vanzelfsprekend nemen. Ze biedt ons de kans om onze stem te laten horen en op te komen voor onze waarden en doelen, zolang de vrijheid van anderen niet geschonden worden. Telkens we onze grondrechten uit het oog verliezen of als smeermiddel voor bestuurlijke efficiëntie gebruiken, dreigen we haar uit te hollen.

Ademschommel – Herta Müller

Het hoofdpersonage, een gevangene in een Russisch werkkamp, staat op de rand van heel wat zaken: van zijn bestaan, zijn identiteit, zijn interacties met anderen, zijn vermogen om met elk moment van zijn leven om te gaan. Müllers verhaal is meer dan het verhaal van deze gevangene. Ademschommel is een microkosmos van wat miljoenen mensen in de tweede helft van de 20e eeuw hebben meegemaakt – en wat talloze anonieme personen nog steeds meemaken. Recensie door Gregg Brozeit.

The Pope at War – David Kertzer

Pius XII geloofde dat "er goede fascisten en slechte fascisten waren... Degenen die de prerogatieven van de kerk respecteerden, respect toonden voor de katholieke geestelijkheid en de middelen van de staat aanboden om de kerk te versterken, waren goed. Degenen die de invloed van de kerk bedreigden, haar institutionele activiteiten ondermijnden en haar eigendom en reputatie bedreigden, waren slecht." Kertzer schrijft: "Als moreel leider moet Pius XII als een mislukking worden beschouwd." Recensie door Gregg Brozeit.

Dagboek 1933. Het gevaar van extreemrechts - Dirk Verhofstadt

Liberales nodigt u uit op de voorstelling van de nieuwe versie van DAGBOEK 1933 op zaterdag 6 december 2025 om 10u30 in de zaal Liberas, Kramersplein 23 te Gent (deuren open om 10 uur). Lawrence Vanhove zal u verwelkomen, Christophe Busch houdt een inleiding en Dirk Verhofstadt geeft een power-point-presentatie met treffende afbeeldingen. Daarna Q&A. Om 12 uur sluiten we af met een receptie. De inkom is gratis. Inschrijven kan op het mailadres verhofstadt.dirk@telenet.be

I Will Bear Witness: A Diary of the Nazi Years, 1942-1945 – Victor Klemperer

Na het bombardement op Dresden verwijderde Klemperer alle Davidsterren van zijn kleren terwijl hij en Eva liepen in de richting van de Amerikaanse frontlinie. Ze trokken door Beieren, sliepen in schuren en af en toe bij oude vrienden. Toen de oorlog voorbij was, zwierven hij en Eva rond op zoek naar normaliteit, maar beseften dat ze naar huis wilden. Op 10 juni 1945 zetten ze voet aan wal in Dresden, klaar om hun leven als Duitsers weer op te bouwen. Recensie door Greg Brozeit.

I Will Bear Witness: A Diary of the Nazi Years, 1933-1941 – Victor Klemperer

Klemperer begreep de bedreiging die het nazisme voor hem als Jood en anderen zoals hem vormde. Hij besefte in april 1933 dat hij "nu... overgeleverd was aan een willekeurige macht". Binnen twee jaar werden de bedreigingen steeds tastbaarder: "Ik verwacht dat ons huisje op een dag in brand zal worden gestoken en ik doodgeslagen zal worden." Minder dan drie maanden nadat Hitler aan de macht kwam, was hij "bijna gewend aan de situatie van rechteloosheid". Recensie door Greg Brozeit.

Om Trump te controleren moeten we advocaten disciplineren – David Schultz

Hoe kan men het illegale gedrag van Trump stoppen? Of wat als Trump rechters ongehoorzaam is? Voor velen is dit een constitutionele crisis, waarbij ze zich zorgen maken dat rechters, als laatste bolwerk van de democratie, geen instrumenten meer hebben om de presidentiële macht te in te perken. Maar nog erger: terwijl lagere federale rechtbanken bereid lijken zich tegen de president te verzetten, lijkt het Hooggerechtshof, met drie van zijn benoemingen, niet bereid zich te verzetten.

Onderwijs onder druk: de kreeft in de pot – Jean-Jacques De Gucht

Onderwijs wordt aan beide zijden van het ideologische spectrum, een instrument van macht in plaats van een ruimte van vorming. De universiteit, ooit bastion van nuance, verwordt tot slagveld van identiteit. En de digitale wereld doet de rest: algoritmes bevestigen wat we al denken en leveren ons over aan echo­kamers waarin twijfel als zwakte geldt. De vrijheid van denken verdwijnt niet met één wet of één machtsgreep. Ze verdampt langzaam.

Beste professor, links-rechts is dood in Vlaanderen – Mira Kaloshi

Alles begint met een correcte interpretatie van ons politiek landschap. Partijen plaatsen op een links-rechts-as voelt kunstmatig. Vandaag speelt politiek zich veel meer af langs de progressief–conservatieve as, een perspectief dat eerlijker, actueler en relevanter is voor kiezers. Het laat partijen toe hun economische agenda opnieuw vorm te geven en tegelijk duidelijk te maken dat deze doelen naadloos kunnen samengaan met sociaal progressieve waarden.

In de ban van Wij en Zij – Patrick Loobuyck

Loobuyck weet op een zeer heldere en bevattelijke manier de oorzaken van het wij-zij-denken bloot te leggen en biedt door zijn inzichten over het combinatiedenken ook uitwegen om op een constructieve manier met tegenstellingen om te gaan. Het boek is doorspekt met talloze zeer herkenbare, goed gekozen voorbeelden die de theorie zeer toegankelijk maken voor een breed, geïnteresseerd publiek. Recensie door Eric Lancksweerdt.

De rijken ontsnappen aan de begrotingssanering – Paul De Grauwe

Er liggen nu voorstellen ter tafel die aan het grootste deel van de bevolking vraagt om voor de privileges van de happy few te betalen in de vorm van btw-verhogingen, indexsprongen en pensioeninleveringen. Die maatregelen, als ze doorgang vinden, zullen het vertrouwen van de bevolking in de eerlijkheid van de begrotingsoperatie volledig ondermijnen. Zo zal ook het vertrouwen in de politiek verder geërodeerd worden.

Brugge gebruikt facturen om vreedzaam protest te intimideren – Eva Vanhoorne

Wat in Brugge op het spel staat zijn onze grondrechten: de vrijheid van meningsuiting, vreedzaam protest en wat juristen expressieve vrijheid noemen — symbolische expressie in de publieke ruimte. Of men het nu eens is met de boodschap of de aanpak van de vreedzame actievoerders of niet, doet er niet toe. De vraag is of we aanvaarden dat een burgemeester burgers mag intimideren omdat hun boodschap en hun aanpak niet in zijn citymarketing- en imagostrategie passen.

Freedom and its Betrayal: Six Enemies of Human Liberty – Isaiah Berlin

Voor degenen die zich afvragen hoe Poetinisme, Trumpisme, fundamentalistische religie en extreem terrorisme vandaag de dag kunnen floreren, is het wellicht de moeite waard om meer over Joseph de Maistre te weten te komen. Ze zullen waarschijnlijk niet blij zijn met wat ze lezen, maar ze zullen beter begrijpen waarom deze bewegingen bestaan en waarom de verdedigers van de liberale democratie nooit zelfgenoegzaam mogen worden. Recensie door Greg Brozeit.

De uitvreter en andere verhalen – Nescio

Nescio was, is en blijft een cultheld in het land van de literatuur en dat is meer dan terecht. Deze verhalen zijn meer dan een eeuw oud en nog steeds leesbaar als waren ze gisteren geschreven. Hij werd als Jan Hendrik Frederik Gröhnloh geboren in 1882 en stierf in 1961. Zijn eerste publicatie verscheen in 1911. Wat heb ik genoten van dit boek, wat een heerlijke taal en prachtige manier om verhalen te vertellen. Recensie door Enno Nuy.

De sluipende erosie van de rechtsstaat – Bert Cornelis

Van een overheid mag je verwachten dat ze de wetten en uitspraken van rechters respecteert. Gebeurt dat niet dan zit er iets grondig mis met de geloofwaardigheid van het rechtssysteem en de democratie. Een rechtsstaat moet ook de mensenrechten beschermen, dat je bijvoorbeeld een eerlijk proces krijgt, dat je vrijheid van meningsuiting, persvrijheid of het recht op betogen hebt, of dat je geen slachtoffer wordt van willekeurig overheidsoptreden.

Ravensbrück. Geschiedenis van het concentratiekamp voor vrouwen – Sarah Helm

De Britse journaliste Sarah Helm heeft een uitzonderlijk gedetailleerd en diep ontroerend verslag geschreven van de verschrikkingen in het concentratiekamp Ravensbrück. Naast het bestuderen van schriftelijke verslagen die beschikbaar kwamen na de val van de IJzeren Gordijn, reisde Helm de wereld rond om overlevenden op te sporen en te interviewen. Ze beschrijft de heldhaftigheid, volharding, vastberadenheid en moed van deze vrouwen. Recensie door Nolan Phipps.

Een boodschap van hoop uit Nederland – Lawrence Vanhove

Het samengaan van VVD en D66 zou, in het licht van de verkiezingsuitslag dat Nederland weg wil van polarisering en negativiteit, wel eens als uitkomst kunnen hebben dat je de best of both worlds krijgt. Nederland kan zo opnieuw een ethisch vooruitstrevend baken worden. Een land met een gelijke basis qua startkansen voor iedereen, met een overheid die zich niet inmengt met hoe de burger zijn of haar definitie van het goede leven op gaat leggen.

Everybody: A Book About Freedom – Olivia Laing

"Stel je eens voor hoe het zou zijn om een lichaam zonder angst te bewonen." Dit is een boek over vrijheid, lichamelijke vrijheid om precies te zijn. Wat voor soort vrijheid je hebt, hangt af van wat voor soort lichaam je hebt. Laing bespreekt een reeks denkers die invloed hebben gehad op onze kijk op het lichaam. Ze behandelt kunst, geschiedenis, politiek, psychoanalyse, geweld, seks enz... Het lichaam als gevangenis en als mogelijkheid. Recensie door Paul V.

Geen enkel ander land zou het in zijn hoofd halen zijn Staatsprijs voor de letteren te schrappen – Gaea Schoeters

De Ultima was ooit de Staatsprijs voor Literatuur, een prestigieuze onderscheiding voor Vlaamse auteurs. Een waardering van hun werk én hun maatschappelijke betekenis. Met het afschaffen ervan sneuvelt niet alleen een prijs, maar een symbool. Geen enkel ander land zou het in zijn hoofd halen zijn Staatsprijs voor de letteren te schrappen. Vlaanderen wel. En dat voor een besparingskruimel die, rekenkundig gezien, lachwekkend is.

Worstenbroodjes en de rechtsstaat – Dirk Verhofstadt

Vorige zaterdag gooiden de hoogste rechtscolleges in ons land – het Grondwettelijk Hof, het Hof van Cassatie, de Raad van State en het Rekenhof – hun deuren open voor het brede publiek onder de titel ‘Ronde van de Rechtsstaat’ in het kader van de Europese dag voor Justitie. Duizenden bezoekers, oud en jong, kregen toen rondleidingen door de gebouwen en informatie over de taak en de werking van deze instellingen. Maar bizar genoeg geen aandacht hiervoor in de TV-journaals.