All in Opinie
De uitspraken van de Amerikaanse ambassadeur Bill White dat ons land antisemitisch is, slaan nergens op. Besnijdenissen van jongens en meisjes die niet uit medische noodzaak worden uitgevoerd, maar cultureel of religieus van aard zijn, vormen een aantasting van de menselijke integriteit. De uitval van de ambassadeur is dan ook volkomen ongepast. Hij zou beter eens kijken naar zijn eigen land waar verschillende massamoorden gebeurden door antisemitische extreemrechtse daders.
Desinformatie was er ooit op gericht mensen valse dingen te laten geloven. Het nieuwe doel is om de machthebbers immuun te maken voor waarheden die vroeger hun belangen zouden hebben geschaad of hen tot een gedragsverandering zouden hebben gedwongen. We zijn getuige van een systematische aanval op Amerikaanse instellingen en het vermogen van het Amerikaanse publiek om de machthebbers ter verantwoording te roepen.
Wie de grafiek van The Economist goed bekijkt, beseft dat een krachtig Europees antwoord tegen het autoritarisme van Trump, Poetin en Xi Jinping, dringend nodig is. De democratische krachten in Europa moeten stoppen met extreemrechts na te lopen en hun ideeën salonfähig te maken. Ze moeten zich net als 80 jaar geleden juist radicaal afzetten tegen het extreemrechtse, nationalistische en conservatieve angstverhaal dat ons al jaren teistert en verlamt.
Ggo’s zijn veilig. Meer dan 100 miljard landbouwdieren hebben intussen ggo’s gegeten en grondige studies hebben aangetoond dat die dieren daar niet onder geleden hebben. Ggo-maïs levert zelfs een gezondheidsvoordeel op omdat het makkelijker is om die vrij te houden van micro-organismen die schadelijk zijn voor mens en dier. Ggo’s zijn niet alleen onschadelijk, ze resulteren ook in hogere landbouwopbrengsten en een kleinere milieu-impact.
Hoewel de immense macht van Amerika betekent dat haar herijking van het buitenlands beleid wereldwijde gevolgen zal hebben, is de rest van de wereld niet machteloos om zich te verzetten tegen dit volledig destructief beleid. Maar dan is een coalitie nodig van landen die bereid zijn aanzienlijk te investeren in hun eigen machtsmiddelen en deze te bundelen door nauwere samenwerking.
Volgens Bart De Wever zorgden de nationalisten, de katholieke kerk en de christendemocraten in de 19de-eeuw voor welvaart. Dat is een vertekening van het verleden. Sociale wetgeving en democratische doorbraken waren het resultaat van druk van onderuit, en die kwam initieel van de Belgische Werkliedenpartij. De pauselijke encycliek Rerum Novarum van Leo XIII uit 1891, die de prille christendemocratie legitimeerde, was een reactie op het succes van het socialisme.
Als liberale politici en media de realiteit van het leven onder Trump uitvergroten, kunnen ze in het buitenland een krachtig "Trump-effect" teweegbrengen. Net zoals de Brexit uiteindelijk de steun voor de Europese Unie heeft versterkt, kan het Amerika van Trump dienen als een waarschuwend voorbeeld, waardoor het autoritarisme in andere democratieën aan aantrekkingskracht inboet.
Vijf jaar geleden zou het absurd optimistisch hebben geleken om te voorspellen dat de EU in staat zou zijn om gezamenlijke schulden aan te gaan, wapens te kopen en belangrijke beslissingen te nemen zonder unanimiteit. Niemand had kunnen vermoeden dat Zweden en Finland hun neutraliteit zouden opgeven en zich bij de NAVO zouden aansluiten, waarmee ze de Europese pijler van het bondgenootschap aanzienlijk zouden versterken. Toch is dit alles gebeurd.
Een verenigde alliantie van middelgrote mogendheden zou een aanzienlijke invloed hebben, aangezien de leden elk een buitenproportionele invloed zouden uitoefenen op specifieke domeinen. De EU is een economische grootmacht; India en Japan zijn respectievelijk de vierde en vijfde economie ter wereld; Canada is een energiesupermacht; Brazilië en Australië beschikken over enorme natuurlijke hulpbronnen; en het Verenigd Koninkrijk blijft een belangrijk financieel centrum.
De vraag moet dan ook gesteld worden of morele vooruitgang onmogelijk is. Het antwoord is nee. Maar ze zit niet alleen in betere mensen. Ze zit vooral in betere structuren. In seculier onderwijs dat kritisch denken organiseert. In seculiere instellingen die macht verdelen in plaats van concentreren. In onafhankelijke rechtspraak die ook geldt wanneer ze politiek ongemakkelijk wordt. Met andere woorden in een rechtsstaat die haar eigen kritiek verdraagt.
Verleden week maakten de Europese leiders eindelijk een vuist, en jawel, het werkte. Het perspectief waarbij Amerikaanse exporteurs in hun portemonnee zouden worden getroffen, had een dubbel effect. Ten eerste mobiliseerde dit een binnenlandse oppositie tegen het tarievenbeleid van Trump, zelfs binnen de Republikeinse Partij. Ten tweede reageerde Wall Street met een flinke duik in de aandelenprijzen. Er is niets waar Trump en zijn kleptocratische vrienden meer voor bevreesd zijn.
Trump liegt doelbewust en steunt de compleet onwettige acties van ICE-agenten die meer lijken op moorden dan op gewone politionele interventies. Daarenboven gedraagt Trump zich net als Hitler als iemand die denkt dat hij onfeilbaar en almachtig is. Zijn feitelijke inlijving van Venezuela en zijn eis om Groenland in handen te krijgen – die zaak is nog helemaal niet opgelost, geloof mij – tonen aan hoe gevaarlijk hij is. De rechtsstaat in de VS wankelt. 1933 is dichterbij dan ooit.
De ware vijand van dictators is het verlangen naar vrijheid. Daarom benadrukken ze de tekortkomingen van de democratie, vergroten ze de verdeeldheid en presenteren ze het falen ervan als onvermijdelijk. Het is ook de reden waarom de Verenigde Staten onder president Donald Trump er alles aan zullen doen om Europese leiders te verzwakken, die voor de aspirant-dictator van Amerika angstaanjagender zijn dan de Russische en Chinese autocraten die hij vaak prijst.
In een interview met journalisten van de New York Times, kreeg Trump de vraag: “Ziet u enige beperking van uw macht op het wereldtoneel? Is er iets dat u zou kunnen tegenhouden als u dat zou willen?” Trump antwoordde: “Ja, er is één ding. Mijn eigen moraliteit. Mijn eigen geest. Dat is het enige dat mij kan tegenhouden, en dat is heel goed.” “Niet het internationaal recht?”, vroeg een andere journalist. Trump antwoordde: “Ik heb het internationaal recht niet nodig.”
Zelfs als Iran een directe confrontatie met de VS kan vermijden, en zelfs als de huidige golf van protesten afneemt, bevindt de economie van het land zich in een neerwaartse spiraal. Dat betekent dat de publieke woede op de middellange en lange termijn alleen maar zal toenemen. De Islamitische Republiek zit klem tussen de externe dreiging van de VS en Israël en de interne dreiging van een massale opstand. Een totale ineenstorting van de Islamitische Republiek is er nog niet, maar de Iraanse revolutie nadert haar einde.
Natuurlijk hebben materiële en ideologische belangen – toegang tot olie, regionale invloed en verzet tegen socialisme – altijd het Amerikaanse beleid ten opzichte van Venezuela bepaald. Wat nieuw is in dit geval, was de afwezigheid van een duidelijk geformuleerde drempel of noodsituatie die dwangmaatregelen kon rechtvaardigen. Bovendien is deze onzekerheid versterkt door openlijke dreigementen van Trump aan het adres van nauwe Amerikaanse partners zoals Canada en Groenland.
Een werkelijk grenzeloze wereld blijft ongetwijfeld een verre droom. Wat we nu wel kunnen doen, is de supranationale organisaties versterken zoals de Verenigde Naties, de Bretton Woods-instellingen en het Internationaal Strafhof. Nu een nieuw jaar begint, moeten we de aspiraties koesteren voor een wereld waarin niemand als 'anders' wordt behandeld en vluchtelingen en migranten niet worden ontmenselijkt als degenen die ons brood stelen. Universalisme is een droom, maar geen onmogelijke.
De Amerikaanse inval in Venezuela en de eis van Trump om Groenland te annexeren, zijn precedenten die ook andere grootmachten zullen aangrijpen om hun imperialistische aanspraken op soevereine landen met geweld uit te voeren. Poetin doet dat al in Georgië en Oekraïne. Netanyahu in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. China staat klaar om Taiwan te veroveren. Al die irredentistische aanspraken vormen een enorm gevaar voor de wereldvrede, de mondiale welvaart en het wereldwijde klimaatprobleem.
Forza Ninove ondervindt al dertien maanden dat een absolute meerderheid in de gemeenteraad geen absolute macht betekent, en dat de rechtsstaat en het middenveld – al krijgen ze ook bij ons zware klappen – nog altijd behoorlijk functioneren. Dat mag geen reden zijn om hen te onderschatten. Burgemeester D’Haeseleer is een gewiekst strateeg. Bovendien legitimeren buitenlandse politici – van Trump over Bardella tot Wilders – de facto zijn verhaal.
Vanaf deze maand verliest een eerste groep werkzoekenden zijn uitkering, en plots kijkt iedereen elkaar nerveus aan. De beperking van de werkloosheid in de tijd werd gepresenteerd als een kordaat signaal. Maar zodra het signaal gegeven was, liet men de opvolging liggen. Nu de uitvoering begint, blijkt hoe kort door de bocht de redenering was dat “men wel aan het werk zal gaan als de uitkering stopt”. En hoe weinig is geïnvesteerd om op te vangen wie uit de boot valt. Vlaanderen is niet klaar voor wat komt.
